Preek/Lezing

---

Type	Datum	Spreker	Thema	opm
preek	2008-10-19 17:00:00	ds. M.M. van Campen (Rotterdam-Zuid)

Tekst:	Schriftlezing:	Geluid:	Reeks:
Zondag 28 :75	Luc 22:7-30	2008-10-19.1713.mp3 (Preek, 16kPro, 6.0Mb) 2008-10-19C.175.mp3 (Hele dienst CD kwaliteit, 48kPro, 27.4Mb) 2008-10-19T.171.mp3 (Hele dienst, 16kPro, 11.0Mb)	Catechismus

Edit| EditReeks
Samenvatting:
Vanavond gaat het over het Heilig Avondmaal. Het Heilig Avondmaal is niet meer of minder heilig dan de doop. Er zijn wel 3 uitgebreide zondagen aan besteed in de Heidelberger Catechismus. Alle eeuwen door is er over het heilig avondmaal strijd geweest. Het teerste wat er is, is ook het meest bestreden. Verdrietig. We moeten er geen dwang en twistmaal van maken. Het hoort een liefdemaal te zijn. Er zij veel verkeerde denkbeelden over het Heilig Avondmaal. Zowel bij ouderen als bij jongeren. Het is ook een geheimenis. In de eerste eeuwen werden christenen uitgemaakt voor kannibalen. Zij zouden mensenvlees eten en bloed drinken. Geen twistmaal dus. Maar wat is het dan wel?
De Heere Jezus heeft het ingesteld in de dagen van Zijn lijden. U leest erover in de evangeliën en ook Paulus schrijft erover. Twee gedachten vanavond:
1.het bevel
2.de belofte

Er zijn twee sacramenten: de doop en het avondmaal. Het avondmaal is het vervolg op de doop. Voeding en versterking van het nieuwe leven. Versterking van mijn geloof, hoop en liefde. De doop onderga je maar 1 keer, maar het Heilig Avondmaal meerdere malen. Het geloof moet worden gevoed. Calvijn vierde wekelijks het Heilig Avondmaal. Er zijn nog wel meer kringen waar dat zo is. Bij ons is het verminderd tot 4 keer per jaar. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat het gevierd zou worden op de grote feestdagen: met Kerst, Pasen, Pinksteren en nog een keer in de herfst. De Heere sterkt het zwakke en hij voedt de hongerige. Het Heilig Avondmaal onzes Heeren, staat er. In de Bijbel zijn 3 benamingen voor het Heilig Avondmaal: een ervan is “het avondmaal des Heeren”. (Paulus) Het is Zijn tafel en we gedenken aan Zijn dood en het is Zijn lichaam, Zijn bloed, etc. Het gaat niet over onze tafel en hoe wij dat vieren, maar de Heere Jezus is de Gastheer. Het is Zijn tafel en we doen het tot Zijn gedachtenis. Andere namen zijn de breking van het brood (Handelingen) en de tafel des Heeren. De Heere Jezus is de hemelse Gastheer die de tafel dekt en klaarmaakt in Zijn huis. Het is een genadetafel. Geen rechterstoel. Je gaat niet naar de plaats van het gericht. Het is de plaats van genade, waar het vette Zijn huis mag worden gesmaakt, omdat de plaats van het gericht ooit ergens buiten Jeruzalem lag. In de kerkgeschiedenis wordt het vaak de verbondsdis genoemd. Tegenwoordig wordt dat wat anders gebruikt. Een dis is een tafel met een maaltijd erop. Een feestmaal. God biedt ons een feestmaal aan. Wij spreken vaak over de avondmaalsbediening. Maar dat is eigenlijk rooms. Wij vieren het avondmaal. Een liefdesmaaltijd als een voorsmaak van de bruiloft van het Lam. Ingesteld voor overtreders die gewassen zijn in het bloed van het Lam. Ingesteld voor vijanden die verwonderd zijn over de grote genade die hun ten deel gevallen is. Er zijn voorbeelden uit de kerkgeschiedenis dat die vieringen gezegende dagen waren. Vaak was de viering ook in verband met een opwekking. In tijden van opwekking werd het Heilig Avondmaal meer gevierd.
Ene dominee Livingstone woonde in de Schotse Hooglanden en sprak eens buiten over Ezechiël 36: dan zal Ik rein water op u sprengen. Een uur lang begon het te regenen. Op die dag werden er op 1 dag 500 mensen bekeerd. Die avondmaalszondagen zijn toch bijzondere dagen. Misschien niet altijd maar toch. Menigmaal kwam de Heere dicht naar ons toe.

De allereerste betekenis van het Heilig Avondmaal is niet tot onze versterking, maar tot Zijn gedachtenis. Dat is de hoofdzaak. Juist in het denken aan Hem, de Rechtvaardige, die Zijn leven gaf voor de onrechtvaardigen, die Zijn leven gaf om ons bij God te brengen, is het mij tot zegen. Wij komen samen tot gedachtenis aan het geslachte Lam. Wij denken daar aan een gestorven Geliefde.
Als er een geliefde sterft, komen er ook tranen. Tranen zijn niet op te wekken of op te kloppen. Maar ik zie wel eens een traan tijdens het Avondmaal. Ik denk tijdens een avondmaal aan mijn gestorven Geliefde. Niks zo erg dan een begrafenis waar geen tranen vloeien, waar het kil en klinisch is. Als zo het avondmaal gaat worden, dan is God weg.
We mogen eraan denken dat we onze verlossing aan Hem te danken hebben. We herbeleven het gebeuren op Golgotha. Je denkt aan iemand die je zo lief geworden is, die zoveel voor je betekent. Je herinneren aan wie Hij was en wat Hij deed.
Easy listening muziek onthoud je vaak al heel gauw. Dat zit zo in je hoofd. Maar aan het offer van de Heere Jezus moet je iedere keer weer herinnerd worden. Daarom heeft de Heere dat Heilig Avondmaal als hulpmiddel ingesteld. De Israëlieten moesten gedenkstenen oprichten als een herinnering dat God grote daden heeft gedaan op die plaats. Dat is avondmaal. De Heere richt een teken op om onze zwakheid te hulp te komen. Het gaat om 2 tekenen. Brood en wijn. Samen wijzen die naar de enige offerande van Christus aan het kruis volbracht. Het gaat daarbij niet om de gasten, maar om de Gever. Op het witte tafellinnen wordt de kruisdood van Christus geprojecteerd, zei een predikant ooit. We denken aan zijn wonden. Niet aan Zijn wonderen, niet aan Zijn leven, maar vooral aan Zijn lijden en sterven. Wij verkondigen Zijn dood totdat Hij komt. Dat lichaam wordt voor onze ogen gebroken . Zijn gekruisigd lichaam. Dat bloed wordt gestort, dat wordt vergoten. We denken aan het gebeurde op Golgotha. De eerste vraag is niet: voor wie is het, maar: aan Wie denken wij? Het Heilig Avondmaal is geen soort etalage. Waarbij het vaste groepje aangaat en de rest op de tribune toekijkt. Maar het is geen etalage waar God Zijn kinderen etaleert! Het gaat niet om de klanten, maar om de Koning! God etaleert daar de goederen die in Christus te vinden zijn.

Het Heilig Avondmaal is voor alle gelovigen. Ingesteld voor Zijn gelovigen. Als het goed is heb je belijdenis gedaan van het ware geloof. Dan ben je een gelovige. Maar belijdenis is op zich niet de grond om aan te gaan. Het Heilig Avondmaal is voor de gelovigen. Of het geloof nu klein of sterk of zwak of aangevochten is, als het maar het ware geloof is. Toevluchtnemend geloof of verzekerd geloof, dat maakt niet uit. Als het maar geen tijdgeloof is. Mensen die het geloof een tijdje geleden enthousiast ontvangen, die op hun gevoel belijdenis hebben gedaan. En die afhaakten toen het lastig werd. Even enthousiast, even vol, en bij moeilijkheden afhaken. Ikke, ikke, ikke met mijn religieuze kicken. Zodra er tegenspoed en verdrukking komt, haak je af. Maar het ware geloof leeft niet bij het “en dus”, maar bij het “en toch”. Het nochtans van het geloof. Al gaat het tegen mijn gevoel en verstand in, dan toch. Dat geloof schreeuwt om voeding. Daar is het Heilig Avondmaal voor. De schapen kennen Zijn stem. Ze kennen Zijn stem en ze volgen Zijn stem. Ze zitten niet alleen 's morgens in de kerk, maar ook 's avonds. De Meester is daar en Hij roept u.
Hoe ga je nu aan? Mijn ervaring is dat je enkele malen aangaat uit een levende behoefte. Hoe branden mijn genegenheên om 's Heeren voorhof in te treên. Een paar keer ging ik aan uit bittere armoe. En de meeste keren ga ik aan uit pure gehoorzaamheid. Om gehoorzaam te zijn moet je trouwens wel een kind van God zijn. Zo ligt het in mijn hart. Niet als een bevel zoals de 10 geboden. Het is een liefdesbevel. Het is een laatste wilsbeschikking van een stervende geliefde. Als ik er nu niet meer ben, vergeet Mij dan niet, maar vier het Heilig Avondmaal! Die avondmaalstafel moet blijven staan totdat Hij komt. Of er nu 1 aangaat of 100. En als u nu geen vrijmoedigheid hebt om aan te gaan? Waar zoek je dan de zegen? Heb je dan wel vrijmoedigheid om ongehoorzaam te zijn aan het liefdesbevel van jouw lieve Zaligmaker? Maar je kunt toch ook zonder avondmaal zalig worden? Ja, maar dat is dwaas om zo te spreken. Als de Heere een oase aanwijst, dan moet je niet in de woestijn blijven lopen. Dan doe je jezelf te kort!

De belofte. Zo zeker als je ziet dat het brood gebroken wordt en de wijn vergoten. Met de ogen zien en met de mond genieten. Zo zeker als, staat er 2 keer in het antwoord. Zo zeker als ik met mijn ogen brood en beker zie, zo zeker is het offer van Christus voor mij. En zo zeker als ik het proef met mijn mond zo zeker zal ik worden gelaafd. Er valt wat te zien: wit brood en rode wijn. Als een beeld van het lichaam en het bloed van de Heere Jezus. Ik zie het met mijn ogen en ik zit erbij. Je kijkt naar dat brood dat gebroken wordt en daar richt je je aandacht op. Je kijkt naar die beker. En je ziet iets van de lieflijkheid des Heeren. Elke week hoor ik het verkondigen, maar ik zie het nu ook voor ogen. Een stille woordenloze verkondiging. De stilte tijdens is het Heilig Avondmaal vind ik niet benauwend, niet beklemmend, maar het zijn juist moment waarin de lofzang in stilheid tot God opklimt. Ik bedenk hoe zijn oog aan het kruishout brak. En als ik de wijn zie, denk ik aan het bloed van de Heere Jezus dat sijpelde langs de kruispaal. Hoe dat bloed lekte uit Zijn handen en voeten en langs Zijn slapen naar beneden liep. Hij nam de drinkbeker van de toorn en drink die helemaal leeg tot op de droesem. Vervolgens heeft Hij die drinkbeker gevuld met Zijn vergevende liefde en genade en Hij geeft die drinkbeker aan u, tot een volkomen verzoeking van al onze zonde. In het antwoord van vraag 75 komt 9 keer het woordje “voor mij” voor. Dat is dus het hart van het avondmaal: Ik voor u, daar gij anders de eeuwige dood had moeten sterven. Waar het bloed door U gestort, mij de bron des levens wordt. Gods kind kent die bange tijden waarop je daarover twijfelt. Dat is niet normaal, maar je kunt er maar mee besprongen zijn. Vroeger tobden mensen daarmee. Zijn er nu nog tobbers? Of is het bij jou nu inmiddels klinisch geworden? Dan is het een dood geloof. De satan komt op het levende af. Als je naar je eigen leven ziet en je zonden overdenkt en je vervloeking..... Kan dat wel met genade gepaard gaan? Hou ik mezelf niet voor de gek? In het licht van Uw getuigenis zie ik zoveel zonde, dan beef ik. U die gelooft, is Hij dierbaar, staat er in de Bijbel. Kun je dan ontkennen, dat hij kostbaar is geworden voor je? Ja. Maar voor zulke mensen valt het mee. Als je je oren en ogen niet kunt geloven, dan is het juist voor jou. Hij laat het je niet alleen zien en horen, maar ook voelen en proeven. Je mag het voelen in je hand en proeven met je mond. Die beker werd hen, de discipelen meegedeeld. Hij had iets voor al hun zintuigen. Waar de geur van Christus hangt in een kerkgebouw, daar neem je iets mee de week in. Ik wil graag U zien, ik wil U horen, ik wil U voelen, ik wil U ruiken in de preek. Hij komt mij tegemoet en Hij geeft mij brood.......

Maar niet alleen brood op de tafel dat je ziet, dat noemden ze vroeger “voorwerpelijk”. Maar ook ik krijg het van de dienaar in mijn hand en proef het in mijn mond. Dan wordt het persoonlijk, dan wordt het onderwerpelijk. Bij ons geven we de schaal met brood door, maar het liefst zou ik het aan u allen persoonlijk uitdelen. Dan hoef je het niet eens zelf te pakken van de schaal, maar krijg je het zo in je hand gedrukt. Organisatorisch is dat moeilijk, duurt het te lang,. Maar symbolisch is het wel zo. U ontvangt het uit Gods hand. Het Avondmaal is teerkost voor de weg. Het spijst en laaft u. De Heere zegt het tegen Gods kinderen die vaak uit bittere armoede aangaan en zo moe zijn van alles. Sta op, eet en drinkt anders zal de weg voor u te veel zijn. Zo gaan ze voort van kracht tot kracht. Het brood versterkt en de wijn verheugt. De Heere geeft niet alleen versterking, maar verheugt ook. Soms ben je zo vol van de liefde van Christus dat je vreugdetranen plengt aan de tafel. Dus vreugde, geen verdriet! God die als een zeer goedertieren huisvader zijn kroost onderhoudt. De Heere maakt ook de doopbelofte waar: dat Hij mij van alle goeds wil verzorgen.
U moet het laatste woord van deze zondag mee naar huis nemen: geniet. En met de mond geniet, staat er. Soms is het genieten vooral vooraf, soms op het moment zelf, soms achteraf. Soms heb je er niet direct baat bij, maar heb je er achteraf toch kracht uit. Het avondmaal is een feestmaal. Vreugde in overvloed, wijn die het hart verheugt. Ik zal verheugd van zorg ontslagen, Hem roemen die mij blijdschap geeft. Ik ben verlost, ook al heeft het Zijn dood gekost. De Heere geeft ook wel eens iets extra's. Zoals je elke dag 3 maaltijden eet en 's zondags iets lekkers bij de koffie krijgt. Zo geeft de Heere elke dag voeding, en bij het Heilig Avondmaal iets extra's. Als je nog nooit van het avondmaal genoten hebt, dan is het de vraag of je wel in Christus bent. Het is niet alleen zien, maar de Heere geeft ook de belofte: proeven en smaken dat de Heere goed is. God is niet alleen goed, maar ook het Beste.

Hij geeft mij brood en beker
en ik ben van Zijn liefde zeker
Hij is mijn lust!

Edit