Preek/Lezing

Overzicht | Zoeken | Reeksen || Vorige | Volgende
Type Datum Spreker Thema opm
lezing 2003-02-11 19:45:00
dr. C.A. van der Sluijs (em. te Veenendaal)		 Wijkavond over het Samen-op-wegproces, spreker: drs. P.J. Vergunst, secretaris van de Gereformeerde

Tekst: Schriftlezing: Geluid: Reeks:
AG309.__1a.mp3 (, 48kPro, 1.7Mb)
AG309.__1b.mp3 (, 48kPro, 2.6Mb)
AG309.__1c.mp3 (, 48kPro, 3.1Mb)
AG309.__1d.mp3 (, 48kPro, 4.9Mb)
AG309.__1e.mp3 (, 48kPro, 1.0Mb)
Samen op Weg

Edit| EditReeks
Samenvatting:
Van de avond zijn geluidsfragmenten te horen en te downloaden, in de volgende delen: (Vanwege de lengte van de avond zijn de bestanden slechts in 16k formaat beschikbaar)
a. Opening door ds Van der Sluijs
b. Inleiding Vergunst over de geschiedenis van SoW
c. Vergunst: de laatste ontwikkelingen
d. Vraag en antwoord na de pauze met slotwoord Schaap
e. Sluiting Vergunst

a. Opening


Dr. C.A. van der Sluijs opent de avond. Het zal met name in het teken van informatie staan. De kerkenraad heeft nog geen standpunt ingenomen. Een hearing. Vraagt u wat u weten wil. De spreker is de zoon van de dominee Vergunst die vaak bij ons voorgaat.
We zingen psalm 89:1 'k Zal eeuwig zingen van Gods goedertierenheên, waarna de dominee voorgaat in gebed.
We lezen 1 Cor 3:9-15.
Wat we zongen is een geloofsbelijdenis, tegen het verstandelijke denken in. Gods kerk kan zo geen enkele schade lijden. Dat neemt niet weg, dat er wel degelijk schade geleden kan worden aan de zichtbare kerk. Maar het fundament is Jezus, de Christus. Dat fundament in de verkondiging blijft liggen. Het gaat hier in Corinthe om de zichtbare kerk. We zeggen soms dat de fundamenten van de onzichtbare kerk de belijdenisgeschriften zijn. Ja, als expressie van Christus. Maar als de grondslag van de reformatorische belijdenisgeschriften verdund wordt, valt dan het fundament weg? Nee zegt Paulus, het fundament is Christus. Corinthe heeft geen goede naam, rechtszaken onder broeders, zedeloosheid. Een kopie van nu. En van die kerk is Jezus Christus het fundament.
Alleen een ieder zie toe hoe hij daar op bouwt. In het oordeel, het vuur zal blijken of je verkeerd gebouwd hebt. Wel behouden, maar als door vuur.

Daarmee geven we het woord aan broeder Vergunst.

b. 1e deel: (Een samenvatting in punten van zijn eigen hand:)


1. Kerkgeschiedenis wordt bepaald door menselijk handelen, door onze verantwoordelijkheid. daardoorheen leidt God Zijn kerk.
2. De Nederlandse Geloofsbelijdenis leert ons dat we ons bij de ware kerk meten voegen. Afscheiden van Rome, niet van de Reformatie.
3. Paulus scheidt zich af als de Naam van Jezus gelasterd wordt (Handelingen 18). Ondanks vele concrete zonden blijft hij de gemeente in Corinthe Gods gemeente noemen.
4. Ook de reformatoren bleven in de Roomse Kerk, totdat de prediking hen onmogelijk werd gemaakt.
5. Na 1951 kreeg onze Hervormde Kerk weer een belijdende kerkorde, "in gemeenschap met de belijdenis der vaderen". Deze formulering bood ruimte door diepgaand verschil in denken en praktisch kerk-zijn.
6. Al ruim een kwart eeuw ageert de Gereformeerde Bond tegen Samen op Weg. De nieuwe kerkorde is in principe afgewezen. Toch gaat de synode door op weg naar hereniging. Wij dienen te blijven staan op de gereformeerde grondslag van de kerk, ons richtend op de gemeenten waar God doorgaat te werken onder een getrouwe Woordbediening.
7. Zowel de Gereformeerde Bond als het Comité tot Behoud van de Hervormde kerk beijveren zich voor een gereformeerde grondslag van de kerk. Beide vinden de voorliggende grondslag een ondeugdelijke basis. De spannende vraag is wanneer elementen uit de grondslag kerkscheidend genoemd moeten worden.
8. Als gemeente heeft u uit te spreken en vast te leggen dat u hervormde gemeente wilt blijven, dat u blijft staan op de gereformeerde belijdenis.

c. 2e deel: De geschiedenis van SoW


In welke situatie bevinden wij ons als Hervormd-Gereformeerden, gezien vanaf de kerkordewijziging van 1951, na de Afscheiding en de Doleantie uit de 19e eeuw. Er waren er toch veel gebleven. Gereformeerde belijders die zich niet los konden maken, maar wel vrij wilden worden van het juk van de overheid. In 1951 kwam een presbyteriaanse structuur tot stand. Het ging om de roeping van de kerk in de wereld. De grondslag kwam uit in een aantal artikelen, die ook moeilijk lagen. Artikel 8 (de roeping in de wereld) en 10 (wat de belijdenis is) - in die volgorde, terwijl wat je gelooft toch voorop moet komen, voor je daarover in de wereld kunt vertellen. In artikel 10 staat "in gemeenschap met" wat niet gelijk werd geacht met "in overeenkomst met".
De pluraliteit in de kerk is verondersteld in die artikelen. Juist door dat woord gemeenschap. Hier ligt voor Hervormd-Gereformeerden al jaren lang het knelpunt. De kerkorde blijkt geen hanteerbaar wapen inzake de tucht te zijn. Toch bleven wij of kwamen terug naar een kerk die ziek maar niet vals is.
In de 60-er jaren ontstaat de SOW gedachte. Vernieuwing door eenwording. Een congres: 'Van kerken naar kerk'. Dan al zijn er kritische geluiden van HG. Toen al werden de gereformeerden `te licht bevonden`.
In 1966 wordt 1980 genoemd als streefdatum wanneer alles achter de rug moet zijn! In de tachtiger jaren ontstaan door allerlei ordonnantiën samenwerkingsverbanden en mogelijkheden daartoe. Steeds is er zorg uitgesproken door de HG. De prediking staat steeds centraal.
Halverwege de jaren tachtig is er een manifest niet verder te gaan dan federatieve verbanden.
Jaren van brieven, protesten, gebeden. Ambtsdragersvergadering Putten 1992; we weten alleen de slogan nog maar: "we kunnen niet weg en we kunnen niet mee." Het verbond is daar vooral aangeroepen.
Voorts sloot ook de Evangelisch Lutherse kerk zich aan. Aan de grondslag werden de Concordie van Leuenberg en de Augsburgse Confessie toegevoegd. Er volgde bezwaar en het 'onaanvaardbaar'. Er was geen garantie voor een werkelijk gereformeerd kerk zijn. Ambt en belijdenis werden ontkoppeld.

De dwang om op gemeentelijk vlak te fuseren is er niet meer. Dat was 10 jaar geleden wèl de bedoeling. Hervormde gemeente kunnen ter plaatse voortbestaan. Men zegt wel dat de Synode altijd doof is geweest, maar in dit geval dus niet.
Eind 1995 kwam de grote omslag. De Hervormde Synode besloot onomkeerbaar verder te gaan op weg naar vereniging. Het zou nog 10 jaar duren, maar men ging de stem van het grondvlak voorbij.
Wat hebben we moeten leren: de uitkomst ligt niet in onze handen. "We aanvaarden de waarheden van de confessies niet omdat ze in de formulieren staan maar omdat God ze aan ons als waar heeft geopenbaard", zei Groen van Prinsterer.
Christus als fundament en de gereformeerde belijdenis als waarheid te blijven belijden. Waar God doorgaat met Zijn werk in de woordbediening.
Onze roeping blijft tenzij de kerk een valse kerk wordt; tenzij de prediking van Christus verhinderd wordt.

De Concordie van Leuenberg staat niet meer in artikel 1.4 maar pas in 1.5. Het heeft geen betekenis meer. Ons grootste bezwaar richt zich nu dan ook op de Augsburgse confessie, waar deze strijdig is met de geformeerde leer.
Problemen met de pluraliteit komen steeds weer boven drijven. Er is geen sprake van een kerk-breed beleden visie. De kinderdoop is niet meer exclusief, geen sprake van kinderen die 'behoren gedoopt te wezen', de volgorde van belijdenis en viering van het avondmaal - het staat gemeenten vrij. Zelfs om ambtsdrager te zijn hoef je geen belijdenis gedaan te hebben - dat komt de figuur van de ambtsdrager toch niet ten goede? Hoe kun je onderwijzen als je zelf niet bent onderwezen?
En dan het huwelijk - er wordt ruimte gegeven voor het inzegenen van relaties van mensen van het zelfde geslacht.

Wat staat ons nu te doen?
1. Spreek als gemeente uit dat u Hervormde gemeente wil blijven en blijf staan op de belijdenis.
2. En vanuit deze basis in de classis en de kerk.
3. Zoek de eenheid te bewaren of te herstellen, houd elkaar vast, juist richting jongeren.
4. Blijf u verzetten tegen Samen op Weg, de ambtelijke kaders waarin de kerk geregeerd wordt.
5. En vooral: het voortdurende gebed tot de God van het Verbond, voor de voortgang van de evangeliebediening.

Van Hem alleen zij onze verwachting.

--Pauze--

d. Vragen


Vraag (Ds. Van der Sluijs): Stel dat wij besluiten Hervormde gemeente te blijven: Wat zijn dan de mogelijkheden en onmogelijkheden?
Antwoord: De mogelijkheden: Ter plaatse bent u Hervormde Gemeente. Zet je de Hervormde kerk dan voort? Nee, zegt het synode rapport Om de eenheid en de heelheid van de kerk (terecht). In andere kerkverbanden kan dat wel. De Hervormde kerk is er één. Je kunt dat niet erbuiten voortzetten. Als je niet verder wil, kun je slechts individueel bedanken als lid.
Voorts zegt hoofdstuk 2 van dat rapport: De gewaarborgde identiteit van de gemeente. Daar is veel misverstand over. We moeten reëel zijn in onze bezwaren. Het is niet eerlijk om te zeggen, dat elke gemeente aan alle vormen van vrijzinnigheid ruimte moet geven.
De wijkgemeente heeft in de toekomst meer zeggenschap in een aantal situaties. De kerkenraad stelt de identiteit vast in alle aspecten.
"Je moet eerst de leugen erkennen", ook dat is niet eerlijk om te zeggen. Over deze zaken komt een artikelenreeks in de Waarheidsvriend. Wat staat er precies in die kerkorde en wat moet je erkennen? Dat Lutherse gemeenten een bijzondere verbondenheid hebben met de Lutherse belijdenis geschriften. Om `Hervormd te blijven in de belijdenis` is alle ruimte.
De Augsburgse Confessie wijkt over het avondmaal af van onze belijdenisgeschriften. Een predikant kan zich daar niet op beroepen tégen de kerkenraad in.
De onmogelijkheden: de gestalte van de Hervormde kerk gaat op in bredere verbanden. De Hervormde synode zal verdwijnen. Bovenplaatselijk ontmoet u gereformeerden en luthersen.

vervolgvraag: Wat veranderd er aan het kerk zijn, een volkskerk - hoe groot is onze invloed naar de meerdere vergaderingen? Is er ruimte voor een oproep tot gehoorzaamheid aan de Heilige Schrift?
Antwoord: dat kan op dezelfde wijze als nu. In Artikel 1.3. wordt gehoorzaamheid aan de Heilige Schrift gesteld. In 1.4 zijn de drie formulieren meegegaan. Allen kunnen teruggeroepen worden tot gehoorzaamheid aan die grondslag. Dat geeft houvast.
Er is sprake van een gradueel verschil, geen principieel verschil.

Vraag: (Schaap) We zijn dan wel Hervormd met een SoW kerkorde. Zullen de Hervormde gemeenten bijv. de democratisering aankunnen?
Antwoord Eerst neemt de Hervormde synode de nieuwe kerkorde aan stukje bij beetje, en dan volgt het verenigingsbesluit. De gemeente krijgt meer mondigheid. Hoe communiceer je? De gemeente zal in een aantal zaken meer gehoord moeten worden. Bijv. in het beroepingswerk. Dat gebeurt nu eigenlijk alleen bij ambtsdragers. Er wordt wel gewezen op wat Calvijn aan positiefs zegt over de mondigheid van de gemeente. Vul je het Bijbels in of `slechts` democratiserend. De besluiten blijven bij de kerkenraad.

Vraag: (Vlot) Er wordt nogal al eens de notie van het Verbond genoemd, zowel bij voorstanders van blijven als meegaan. Het fundament ligt overigens toch in Gods trouw en niet in mijn gehoorzaamheid. Kun je het verbond wel zo makkelijk in de kerk overplaatsen? De troon van David staat in Jeruzalem en niet in de kerk...
Antwoord Het Verbond past op elke visie omdat ze allen hun eigen visie op Verbond hebben. Belangrijk is dat de trouw van God voorop gaat. Profeten stonden op in het "Alzo zegt de Heere..." maar er werd wel opgeroepen tot gehoorzaamheid. Ds Visser zegt terecht dat God daarin de eerste is. Waar de kerk dreigde te dwalen, daar werd opnieuw beleden - die functie moet de belijdenis ook hebben. We moeten een Bijbels zicht hebben op het Verbond.

Vraag (mevr van der Velden) Een credo nu is de onopgeefbare verbondenheid met Israël - gaat dat mee?
Antwoord Er is met de visie op Israël toch het een en ander gewijzigd in de kerk. Ds Vreekamp is met vervroegd emeritaat. Ds Plezier heeft bij zijn afscheid gezegd, dat de SoW kerken willen vasthouden aan de onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël. Daarmee heeft men zich dus verwijderd van de staat.

Vraag (Kok): U heeft 5 punten genoemd, een ervan ging om de pluriformiteit. Hoe kunnen we die luis in de pels zijn? Net als de GB?
Antwoord De GB is slechts een vereniging. Ambtelijk gaat het dus om individuen die opkomen voor de belijdenis. De gemeente moet zijn richting verwoorden in het beleidsplan. Dat moest al sinds 1991.
Wat is het beste in onze vereniging? Tijdens een bijeenkomst van het CGB zei de voorzitter dat men zo onder de indruk was van de daadkracht van de GB. Dat is een imago probleem, want dat is niet de doelstelling; maar: het gebed en het getuigend op je post zijn.

Vraag (Nomen nescio): Zijn er drukmiddelen die toch nog op gemeenten los gelaten kunnen worden, om veranderingen af te dwingen? (Zoals op gemeenten in de zgn. kerkvoogdijkwestie)
Antwoord Een scherpe vraag. De ruimte is opnieuw verwoord, maar wat is de praktijk: als de zuivere bediening onmogelijk gemaakt wordt, er geen tucht kan heersen - dan zijn dat trekken van een valse kerk. Ik verwacht dat niet, alleen al vanwege de continuïteit met nu.
In het specifieke geval van de kerkvoogdijkwestie is de huidige regeling van toezicht ook beter, maar nu is het komen staan in het kader van SoW. Maar zelfs vanaf 1951 is het aan de orde. Het wordt heel hard gespeeld.

-/-

Wij danken broeder Vergunst voor zijn inleiding en de beantwoording van de vragen.

Broeder Schaap rond de avond af. Het blijven of niet is een persoonlijke kwestie. De zorg moeten we samen dragen in verbondenheid aan elkaar. Dit jaar moet de synode de nieuwe kerkorde aannemen, met een grote meerderheid en het wordt spannend of die gehaald wordt. Het mag onze worsteling zijn in gebed: Heere houd onze kerk vast in wat voor vorm ook, dat de verkondiging blijven mag. Want daar moeten we het van hebben

e. Slot


Dhr Vergunst geeft op om te zingen tot slot: psalm 119: 76 en 84, waarna hij voor gaat in slotgebed.

Edit