Edit|
EditReeks Samenvatting:
Wij vieren vandaag de geboorte van Christus. Hodie Christus natus est. Heden is Christus geboren. Wie het lied verder kent, zingt er achteraan: heden verscheen de Verlosser. In welke taal u het ook zingt, in welke taal het ook verkondigd wordt; ons bindt de viering van de geboorte van Christus. U bent naar de kerk gekomen, want er valt wat te vieren. U bent blij want u bent op geboortevisite. Zelden is er in het huis waar een kind geboren is droefheid, of er moet ook iets gebeurd zijn dat tot droefheid stemt. Maar waar een kind geboren is, heerst blijheid, vreugde, iets van nieuw leven. U bent niet alleen. Er is nog een groepje herders. Zij zijn gekomen om te zien of het waar is, wat de engel tegen hen gezegd heeft. Laat ons heen gaan naar Bethlehem en laat ons zien het woord dat er geschied is. Als ze het kind gezien hadden, maakten zij al om bekend het woord dat hun van dit kindeke gezegd was. Toen hadden ze het gezien. Bent u ook gekomen om iets te zien? Het is ongeveer hetzelfde als elke zondag. Valt er iets te zien hier? Er zijn nog meer gasten op geboortevisite. Gasten van verre, wijzen uit het Oosten, zegt Mattheus. Daar waar de zon opkomt. Waarom zijn zij gekomen? Mattheus zegt: zij zijn gekomen om te aanbidden. Ze hebben eerst de ster gezien, en aan de stand van de hemellichamen hebben zij een conclusie verbonden. Zij hielden zich qua beroep bezig met de sterren. Wij wijzen dat vaak af. Maar de wijzen betrokken die stand van de sterren op gebeurtenissen. Ze zagen dat uit die stand van de lichten iets geduid werd, dat te maken had met de werkelijkheid hier op aarde. Ze zijn gekomen op basis van een tekst, een duiding. Uit Micha 5, en gij Bethlehem Efratha, zijt geenszins de minste onder de duizenden van Juda, want uit u zal mij voorkomen die een heerser zal zijn in Israël.
De wijzen hadden cadeau's meegenomen. Goud wierook en mirre. Ze duiden iets aan van dat kind, dat het een koning is. De mensen die op bezoek komen hebben door dat het niet om een gewoon kind gaat, maar om de leidsman, de koning onder de vorsten van Juda. Zij zijn gekomen om dit kind te aanbidden. U bent gekomen om iets te zien, of om iets te horen, maar bent u ook gekomen om te aanbidden? Wat is dat eigenlijk?
Aanbidden heeft te maken met neerknielend hulde brengen. Knievallend vereren. Onderworpen groeten. Proskuneo. Maar protestanten knielen niet. In het begin en aan het eind staan ze even. Protestanten staan en zitten. Aanbidden protestanten dan niet? Onze kerkbanken laten daar niet eens ruimte voor. Aanbidden protestanten dan niet? Of: moeten we bij een andere groep van de kerkelijke kaart zijn? Bij de evangelischen, kennen we de aanbiddingsliederen. Een genre liederen dat helemaal toegesneden is op de aanbidding van God. Aanbidden protestanten dus niet?
In de liturgische vormen ontbreekt inderdaad de aanbidding vrijwel helemaal. Misschien zijn we wat kwijt geraakt, misschien zijn we te ingetogen, te monotoon in onze liturgie. Is dit dan een pleidooi voor liturgische vernieuwing? Ik ga daar niet snel voor op de barricade, maar het is eerlijk om te zeggen dat dit wel ondergesneeuwd is. Maar wordt dat dan alleen maar toegespitst op de liturgie? Dat zou wel heel smal, heel beperkt zijn. Aanbidden is meer dan een liturgische vorm. Ik wil het ook betrekken op de liturgie van je werk, je gezin, je school, de liturgie van het leven. Dat zeven dagen van de week omvat. Hoe kun je Christus aanbidden in de dagelijks praktijk?
Christus aanbidden is zoveel als: naar Hem toegaan. Niet naar een bepaalde plek, maar wel afgaan op de woorden van anderen, ze duiden en vervolgens in actie komen. Die herders en de wijzen komen wel naar Jezus toe. Ze laten het nieuws dat ze horen en de feiten die ze zien niet voor wat het is. Het wordt omgezet in een beweging. De komst van Christus vraagt om een reactie, om in beweging te komen. Kerst is allereerst Gods actie van de hemel naar de aarde. De eerste daad komt uit God zelf. Die actie vraagt wel om een reactie. Het is geen neutraal nieuws. Het is een boodschap die ergens naar binnen wil komen. De komst van Christus is een vraag die roept om antwoord. Christus vereren en aanbidden begint dus met innerlijk antwoord te geven. Je hart laten spreken en antwoord te geven op de vraag.
Welke vraag wordt er dan eigenlijk gesteld? Ik zou deze vraag zo willen horen als de vraag: is Hij de Koning? Is dit mijn Koning? Als je op bezoek bij Hem zou zijn en je zou rondkijken, dan ben je snel uitgekeken. Er valt vrijwel niets te ontdekken waaraan je kunt zien dat dit Kind belangrijk is. Er is niets bijzonders te zien. Daarom heb ik zelf zo'n grote verwondering voor de herders en de wijzen, dat ze niet totaal gedesillusioneerd zijn geraakt, bij het niet zijn van zoveel dat wij zo graag wel zouden willen zien. Wij willen graag het bijzondere, het opzienbarende zien, het ongewone, het spektakel. Maar er ligt slechts een een in doeken gewonden kind te krijten in een kribbe. Is dat de koning? Christus aanbidden is tot aanvaarding komen dat het bijzondere in het gewone ligt.
Dat is een hele toer om daar te komen. Is dat niet te simpel? De herders hebben immers wel een boodschap van een engel gekregen? Toch geloven we dat engelen nog steeds bestaan. Dat is toch wel behoorlijk bijzonder. En die wijzen hadden toch wel iets aan de hemel gezien. Maar evenzeer hadden ze het af kunnen wijzen. Ze hadden kunnen zeggen: nee joh, daar gaan we niet helemaal voor naar het westen reizen. En die herders hadden kunnen zeggen: nee joh, je ziet ze vliegen, ze hadden al deze dingen ook kunnen wegparkeren.
Evenzeer kun je ze ontkennen. Christus aanbidden, vereren, is dus vooral Christus in het juiste perspectief zien. Dat kind van Bethlehem is niet bijzonder. Wij zouden op dezelfde manier naar binnengegaan zijn als naar buiten. Want er was daar niets bijzonders te zien. Het kind van Bethlehem is dezelfde als Hij die de man van Nazaraeth wordt. De man van Nazareth wordt de gekruisigde van Nazareth. Het is kind is de man, de gekruisigde op Golgotha. Boven Zijn hoofd hangt straks Zijn beschuldiging. De Wijzen wisten al: dit is de koning der Joden. U vraagt zich af: is dit mijn Koning?
De wijzen hebben het gezien. Hun goud, wierook en mirre symboliseren hun aanbidding op basis van 1 tekst. Mensen die leven met 1 tekst, hebben vaak een smalle theologische basis. Toch zijn deze wijzen op basis van 1 tekst op gang gekomen. Mattheus schreef het op voor de Joden. Als nu zelfs de heidenen die met astrologie bezig zijn, vanuit de einden der aarde zijn gekomen, richting Jeruzalem, als zij nu in dit kind de koning zien, …..we hebben nu nog 20 eeuwen traditie. Zendingskerken hebben vaak nog maar een paar jaar.
Wat weerhoudt ons? Wat zijn de obstakels om tot Christus te komen?
Wat weerhoud je om Christus te aanvaarden? Wat brengt je tot erkenning? Wat trekt je nu over die streep? Waar is het punt dat kenmerkt: Al die argumenten ontvallen u als in een ogenblik... Wat zitten sommige mensen vast in hun eigen denken. Het lijkt alsof God daar niet over heen zou kunnen komen. De Heilige Geest heeft maar een paar dingen nodig om te komen tot aanbidding. Ze knielen dan vaak ook. Mensen knielen dan vaak letterlijk. Omdat ze met God te maken hebben. Hier buig ik als mens mijn knieën voor God. Wat brengt een mens tot erkenning? De Heere heeft legio manieren om mensen te brengen tot erkenning. De wijzen zijn een voorbeeld: zie, uit de einden der aarde komen ze, aan de hand van de stand van de sterren. Dat wat wij afwijzen aan horoscopen, het bezoek aan mensen die handlezen, met bezoeken aan mensen die de sterren gebruiken om voorspellingen te doen voor het leven van alledag. Deze mannen komen tot aanbidding. Wij die zoveel meer middelen hebben, zouden wij dan niet tot aanbidding komen? Hoelang duurt het nog voordat je de knieën buigt? De Heilige Geest heeft niet veel tijd nodig. Het is ons gebed dat Christus is vooraf gegaan als de Heilige Geest van God en na Christus ons zal leiden tot het vaderhart van God.
Lof aan de vader, lof aan de Zoon en lof aan de Heilige Geest.