Preek/Lezing

Overzicht | Zoeken | Reeksen || Vorige | Volgende
Type Datum Spreker Thema opm
preek 2012-11-11 10:00:00 dr. P.F. Bouter (Bodegraven) Het belang van het geweten in het leven met God

Tekst: Schriftlezing: Geluid: Reeks:
Han 24:16 psa 19:10-15 han 24:10-27

Edit| EditReeks
Samenvatting:
Wat is nu eigenlijk je geweten? Een soort stemmetje van binnen dat het zegt wanneer je iets verkeerd doet; een onrustig gevoel wanneer je iets wilt doen wat helemaal niet goed is. Bijvoorbeeld David, die op de vlucht is voor Saul; Saul legt zich in de grot te slapen waar David verborgen is. Zijn vrienden willen hem overhalen om Saul te doden, maar Davids hart sloeg hem....Hij weet dat hij dat niet mag doen, zijn geweten spreekt.

Dat geweten zat er misschien al bij de schepping in, maar is wakker geworden bij de zondeval. Toen leerde de mens goed en kwaad te onderscheiden. Toen een mens goed was, was het niet nodig, maar na de zondeval wel. Het geweten is een kostbare zaak in ons. Ieder mens heeft het meegekregen, bekeerd en onbekeerd, kerkelijk of onkerkelijk. Paulus brengt dat geweten naar voren. Ik oefen mij om een zuiver geweten te hebben voor God en de mensen, zegt hij. Hij geeft daarmee een inkijkje in de binnenkant. Hij vraagt heel vaak: Heere, wat wilt u dat ik zal doen? Want die weg wil ik gaan.
Stelt u die vraag ook? Welke plaats neemt het geweten in je leven in? Is het eigenlijk wel zo belangrijk? Is het niet alleen maar angst of dwang?
Paulus zegt: want ik heb hoop op God. Dat is de grond. Maar de Heere zal uitkomst geven. Ik heb een Heere, en Hij zal mij uitkomst geven. Ik heb hoop op Hem gekregen. Hij geeft altijd uitkomst; wat er ook gebeurt; zo mag ik in het leven staan. Zelfs uit dat ergste dat mij kan overkomen, zal God mij nog uitkomst geven. Zelfs uit de dood, zegt Paulus, want hij heeft hoop op de opstanding der doden. Hij denkt daarbij ook aan het laatste gericht, want hij spreekt over de opstanding van de rechtvaardigen en de onrechtvaardigen. Het oordeel van God, waarbij elk mens voor God komt te staan en waarbij heel je leven open komt te liggen. Verbindt u zo het leven van elke dag aan het verschijnen voor de Heere? Positief: de Heere zal mij uitkomst geven. Ik ben zo blij met de Heere; Hij is alles voor mij geworden en daarom wil ik uit dankbaarheid en uit liefde naar mijn geweten leven. Maar ook negatief: er komt een verdeling van rechtvaardigen en onrechtvaardigen, en dat maakt me ook voorzichtig.

Die twee kanten zijn belangrijk. Als je maar één roeiriem gebruikt, ga je in een kringetje ronddraaien. Beide zijn nodig. Hij zal je uitkomst geven als je op Hem vertrouwt. Maar ook: we moeten een keer voor Hem verschijnen en dat brengt voorzichtigheid en schroom. Dat geweten zit er dus niet zomaar; dat is een geschenk van de Heere in u. Dat heb je gekregen om oprecht voor God te leven. Maar dat gaat niet vanzelf. Paulus zegt dat hij zichzelf oefent. Wat is dat?

Er wordt ook iemand genoemd die zijn geweten toesluit: de stadhouder. Paulus heeft met hem gesproken en heeft zich ook op zijn geweten gericht. Felix is van hem onder de indruk en wil hem nog eens onder vier ogen spreken. Zijn vrouw is daar ook bij. Ze zijn ergens wel onder de indruk: stel dat het waar is. Zowel Felix als zijn vrouw Drusilla hadden overspel gepleegd. Ze willen vooral meer weten over de opstanding der doden. Paulus stelt dan niet zozeer die opstanding der doden aan de orde, maar hij gaat het geweten van Felix wakker schudden. Hij wil het eerst over goed en kwaad hebben. Soms is dat nodig, omdat iemand nog niet toe is aan de opstanding der doden. Paulus spreekt over rechtvaardigheid en onrechtvaardigheid. Terwijl we weten uit de ongewijde geschiedenis dat Felix omkoopbaar was. Paulus spreekt over matigheid vanwege Felix' drang naar macht. Ten derde spreekt hij over het toekomstig oordeel. Als Paulus dat allemaal gezegd heeft, stopt hij. Felix is aangesproken in zijn geweten; de schijn is eraf. Het is niet alleen meer een interessant gesprek, maar de mensen zelf zijn overgebleven. Paulus die vurig naar zijn geweten wil leven en Felix met zijn hang naar macht rijkdom en vrouwen.

Paulus hield geen donderpreek, maar een eerlijk gesprek en het geweten van Felix wordt wakker.

Dat is een gouden moment in je leven. Als de Heere je licht geeft op je geweten. Duw dat licht niet weg. Felix wordt nu voor het eerst geconfronteerd met zijn eigen leven, terwijl hij gewend is dat iedereen hem vleit. Felix schrikt en voelt hoe ingrijpend dat is. Maar hij onttrekt zich er direct aan en hij gooit de deur van zijn geweten dicht en stuurt Paulus weg. Zo kun je jezelf voor de gek houden. Als je de pijlen maar niet op je laat afkomen kun je denken dat er geen gevaar is. Dan blijf je bewust in het donker.

Een mens zal bij zichzelf uit moeten komen en moeten ontdekken dat hij zelf de deur dicht houdt. Paulus gebruikt het woord oefenen. Dat is een term uit de sportwereld. Als top-atleet heb je een speciaal dieet nodig en speciale oefeningen om alles eruit te halen. Je moet in het leven met de Heere je trainen om naar je geweten te leven. Allereerst heeft het geweten de juiste voeding nodig. Want op sommige gebieden is ons geweten veel te ruim en op andere dingen veel te eng. Je kunt dingen uit je omgeving of opvoeding meekrijgen die helemaal niet kloppen met de Schrift. Je ziet goede dingen als kwaad en en kwade dingen als goed. Ons geweten is na de zondeval verwrongen als kompasnaald. Een verwrongen kompasnaald. Ons geweten moet daarom gezonde voeding krijgen, om al maar weer dat zuivere kompas van Gods naald te hebben dat de juiste richting uit wijst. Die voeding vinden we nergens zo rijk als in de Heilige Schrift. Als je de Schrift opent gaat er een lamp branden die licht over je leven werpt. Zo hebben wij die voeding van de Heilige Schrift elke keer weer nodig. In onze tijd heb je heel veel risico op verkeerde voeding. Waar overspel normaal is geworden, en geweld normaal is bijvoorbeeld in films. Er zijn nauwelijks films waar een prachtige relatie wordt uitgedeeld. Je gaat dat dus al snel normaal vinden. Dan verzwakt het geweten en op den duur is het er niet meer. Maar de onderwijzing uit de de Schrift brengt goede voeding in je leven: de liefde tot God en tot de naaste. Als je de juiste voeding krijgt, ga je ook het goede en het mooie herkennen en dan word je daar blij van.

Het tweede is de schoonwassing van je geweten,want als ons geweten zegt dat iets verkeerd is, dan ben je er nog niet. Wat moet je met een onrustig geweten? Dat je geweten op Golgotha bij het kruis brengt en daar bekent, wat je onrustig heeft gemaakt. Daar kan de spanning van je afvallen en kan het goed worden met de Heere. Al zijn uw zonden als scharlaken, Ik zal u wit wassen als sneeuw. Door het geweten erin te betrekken wordt je leven geheiligd. Want al spreekt je geweten, je zondige aard blijft je de andere kant op trekken. Je hebt dan de Heilige Geest nodig om in de praktijk in afhankelijkheid van de Heere je weg te gaan. Goede voeding, door de Vader, de reinigmaking door de Zoon bij het kruis, de krachtige werking van de Heilige Geest om het te beoefenen in de praktijk.
Je geweten is iets van binnen dat met je meegaat overal waar je gaat. Ook al heb je geen Bijbel bij je. Het zit heel diep in je innerlijk verankerd.

Zo staan Felix en Paulus lijnrecht tegenover elkaar. Felix voelt even zijn geweten spreken maar gooit de deur direct dicht.
Als je een kans waarin je geweten spreekt voorbij laat gaan, kun je nog erger worden dan daarvoor.
Paulus oefent zijn geweten. Hij is als martelaar om het leven gekomen. Maar we weten hem in de hemel te midden van alle zaligen en rondom de troon van de Heere en het Lam.

U hebt uw geweten van God gekregen. Verwaarloos het niet, doof het niet, maar neem het serieus. Acht het bijzonder. Zoek goede voeding in de Heilige Schrift, laat het reinigen door de Heere Jezus, en vraag de Heilige Geest om kracht om het te beoefenen.

Zo blijft u in de weg van de Heere. En die weg komt altijd uit in de hemel.

Edit