Preek/Lezing

---

Type	Datum	Spreker	Thema	opm
preek	2012-12-16 17:00:00	ds. M.M. van Campen (Rotterdam-Zuid)	Eer ik nog was geboren, heeft Zijn liefde mij verkoren

Tekst:	Schriftlezing:	Geluid:	Reeks:
NGB 16	Deu 7:1-10 Rom 8:28-39		Nederlandse Geloofsbelijdenis

Edit| EditReeks
Samenvatting:
1 de achterzijde
2 de voorzijde
3 de keerzijde van de verkiezing

Zal het een moeilijk betoog worden vanavond - jeugdigen hebben er weinig mee, de uitverkiezing. Ouderen misschien des te meer. Het maakt passief: Je komt er tòch wel of je komt er tòch niet. Knagende vragen – ik word er bang van. Velen geroepen maar weinigen uitverkoren, staat er toch? – wat gaat dat worden vanavond. Ik begin met een voorbeeld: Een collega vertelde: voor de tweede wereldoorlog sprak een zondagsschoolonderwijzer over uitverkiezing. “Als jij uitverkoren bent ga je naar de hemel en als jij niet uitverkoren bent, dan ga jij naar de hel. Dat kind schrok zo geweldig, dat ze de school uitvluchtte en huilend naar huis ging, achter een boom viel ze op haar knietjes en heeft al haar verdriet uitgehuild. En de Heere erbarmde zich over haar – Die Mij vroeg zoeken die zullen Mij vinden – dat doe ik toch, zei ze gelovig, dat heeft de Heere aan haar waargemaakt. Ze heeft gezin gelovig opgevoed - dat was mijn moeder, zei die collega.
Ze werd werkzaam met de belofte van God. Dat maakt God waar.
Niet angstig maar aanbiddelijk.

Uitverkiezing is een Bijbelse waarheid. Maar gegeven tot onze troost. Ds L. Vroegindeweij: “De troost der verkiezing” daar is het voor bedoeld en tot lof van Gods heerlijkheid. Er is veel gediscussieerd hierover, veel over te zeggen. In de NGB is art 16 zo kort, niet te veel woorden aan gespendeerd. Wijs. Catechismus,leerboek voor de jeugd, heeft helemaal geen aparte zondag voor de uitverkiezing, dat is helemaal wijs - kinderen moet je daar niet mee lastig vallen, ook niet met toegerekende gerechtigheid, veel te moeilijk – de liefde van de Heere Jezus. Ze weten wat het is om van papa en mama te houden en dat zij van hen houden – dat snappen ze.
Uitverkiezing is leerstof voor de hoge school. Basis – bekeer u tot God en geloof het evangelie – daarna als gelovige, dan kun je het wonder van verkiezing mee bewonderen.

Waarom is dit toch zo vaak misbruikt? Ik moest denken aan een gezelschap, ze bezochten een kasteel in Schotland. Onderaardse gangen, ze konden niet verder, een dikke deur, die dicht zat. Eén zag een sleutel hangen. Een enorme grote sleutel aan een roestige spijker. Een oude man zei: dat moet je niet doen, open maken . Want een sleutel is om te sluiten, niet om te openen. Zo zijn we ook omgegaan met de uitverkiezing, misbruikt als een sleutel om te sluiten – daar is het niet voor bedoeld: als je niet in dat boek staat dan.... potdicht. Nee het is bedoeld om uit te nodigen. De Heere begint bij de uitnodiging. Velen zijn geroepen. Waar staat dat? Zoek de context op! Gelijkenis van die koninklijke bruiloft, gezanten nodigen de mensen uit, komt tot de bruiloft. Dan zeggen velen: ik heb geen tijd – juk ossen gekocht, ze wilden allemaal niet. Ga nu maar naar de heggen en steggen, en dan: vele waren geroepen, maar weinig uitverkoren – de onwil en afwijzing zat er tussen. Ze konden wel komen, maar wilden niet.

Het is geen deur die dicht zit, een muur. Maar een deur in de muur en die staat open. Aan de voorkant – klopt en u zult open gedaan worden, achterom kijk je en je ziet, van eeuwigheid heb Ik u uitverkoren. Als je binnen bent pas.

Wij geloven begint artikel 16 – niet: wij snappen. Zo kun je er alleen over praten.
A Verkiezing is voor lofzingen. Waar je het in de Bijbel leest, zie je een lofzang in de buurt. Paulus spreekt van de verkiezing als een couplet in de lofzang. En ongelofelijk rijk wonder dat de Heere van eeuwigheid een oogje op mij had.
Uit hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen. Wie zal uitverkorenen van God beschuldigen?
Je moet de meubeltjes (de leerstukken) op zijn plek zetten, zeiden ze vroeger. Die kast zet je niet bij de deur, maar in de kamer, voor de genen die binnen zijn. Daar heb je het niet over als je evangeliseert. Je roept op tot geloof en bekering.

B Verkiezing is ook liefde. Ik vind het jammer, dat in de gereformeerde theologie zo veel nadruk wordt gelegd op de soevereiniteit. Bijna zou je zeggen Gods willekeur. Maar de liefde van God is onderbelicht gebleven. Gods Vaderhart, de bron waaruit alles is ontstaan. Waarom had de Heere Israël lief? Niet omdat het het oudste was of mooiste of slimste, maar omdat Ik jullie lief had...

C Verkiezing is ook altijd in Christus. Nooit los, nooit buiten de Heere Jezus. In de Vaderhanden van de Vader gegraveerd – dat kun je weten als je je laat vallen in de doorboorde handen van Christus, door die hand heen mag je dat zien. Rechtstreeks zien op Hem. De Zeer heldere spiegel van de verkiezing (Calvijn) door Hem mag ik weten behouden te zijn. De gegevenen van de Vader.

Niet over zwijgen – kostelijke waarheden. Maar wel de meubels op zijn plek.
De Bijbel is zo in balans- Joh 6: al wat de Vader Mij geeft zal tot Mij komen. Gods kant. Daarachteraan: en al wie tot Mij komt zal Ik geenszins uitwerpen – dat is onze kant.
Luther worstelde er mee, hij ging er mee naar Von Staupitz zijn kloosterabt – zoek je behoudenis in de wonden van Christus, niet in de uitverkiezing.

Lofzang, liefde, in Christus;
D God is de eerste. Kies voor Jezus - dat is een Bijbeltekst, maar God is daar niet van afhankelijk van, hoor. Hij werkt die keuze ook in je hart. Niet jullie hebben Mij uitverkoren. Maar Ik jullie.

Wat was ik eerst wettisch;voordat ik geboren was – voor dat de wereld er was - alle roem is uitgesloten – eer ik nog was geboren – toen heeft Zijn liefde Mij verkoren. Mensentong verheerlijkt Hem!
Voor de grondlegging van de wereld. Toen was mijn naam al in Zijn hart, gedachten van vrede, niet van onheil voor mij. Heel persoonlijk had Hij toen al aan mij gedacht. Hoe ver je ook terug gaat in het verleden. Wat was er in Gods hart, voor dat de wereld er was? God was er – in Zijn hart waren Zijn Zoon, Hij had Hem lief voor de grondlegging der wereld. En ook: Hij dacht ook al aan die gemeente, die gelovigen. Toen Dacht Hij al aan mij...

2
Naar Zijn welbehagen – ik vond dat vroeger een beangstigende uitdrukking. Het is het verlangen van Zijn hart om mensen dicht aan Zijn hart te drukken, geen grond in mij, maar het verlangen van Zijn hart - geen willekeur.
Het heeft ook te maken met het boek – de Bijbel. Het boek met de namen is niet bij ons. De geopenbaarde dingen heeft Hij ons gegeven – dat is niet in tegenstrijd met het boek waar al die namen in staan. Houd je aan Mijn woord, dat evangelie woord.

Hoe kan je zeker weten dat je uitverkoren bent, en je naam staat in dat boek? Dat kun je zeker weten. Lees de Bijbel – Paulus in 1 Tes 1: wij weten dat u uitverkoren bent, omdat u het woord hebt aangenomen. Het evangeliewoord en navolgers bent geworden van Jezus Christus en een voorbeeld voor jullie omgeving. Het kinderlijke vrezen van God. Verdriet over het verdriet dat je God aan doet. Dorst naar de gerechtigheid, ook als niemand dat ziet. Dat boek des levens, van het Lam. Zo heet het. Ook daar: via het Lam, de doorboorde handen. Door U, door U alleen.

Het begint met verloren in Art 16. In 'ruïne'. God heeft zich zo bewezen als Hij is, barmhartig en rechtvaardig. Als je wilt weten wie God is, staat de barmhartigheid altijd voorop. Ik herinner me in mij eerste gemeente – thuislezers had je dan. “Christus verschijnt van achter het recht vandaan”. Psalm 116: de Heere is genadig en rechtvaardig, en daar achter Christus? Nee de barmhartigheid gaat voorop, daar ga je van zingen.
Die met ons lot bewogen – zegt de berijming, maar dat is zwak uitgedrukt. In de Bijbel zelf: de innerlijke bewegingen van Gods barmhartigheid, dat zit bij God zo diep van binnen. Dat overtreft al ons denken. De zondaar aan Zijn hart verheft. Guido de Brès laat barmhartigheid ook voorop komen.

Kritische noot, een theologische denkfout: Barmhartig betrekt hij op de uitverkorenen en de rechtvaardigheid op die verloren gaan. Hij trekt het uit elkaar, en dat gaat mis. God is allebei en ze hebben allebei te maken met de verlossen. Verlost worden ze óók door Gods recht. Kijk maar naar de Heere Jezus, hoe wordt een zondaar verlost – door recht. Bij het kruis zie je het, weergaloze liefde van Christus. God gaf Hem over. Een ander gestraft in mijn plaats, maar ook Gods rechtvaardigheid. Eer dat Hij de zonde ongestraft liet blijven... aan Zijn eigen Zoon aan het bittere hout...

Als iemand verloren gaat, is dat niet alleen Gods rechtvaardigheid, maar zelfs zit daar iets van Gods barmhartigheid in: je verdiende het, als je heel je leven nee gezet hebt tegen God, ik wil niets met U te maken hebben, tot aan de laatste ademtocht. Je hebt hele je leven niets met Mij te maken willen hebben – je zult je wens voor eeuwig ingewilligd krijgen. Een sprank welwillendheid. Jouw wil geschiede.


Wie kiest God uit? Goede vraag, wij kennen het woord ook. Parlementsverkiezing, zelfs miss-verkiezingen, dat gaat gepaard met kwaliteiten. CV, je prestaties. God verkiest in Christus een grote schare die niemand tellen kan, niet omdat ze beter zijn – het onedele, verachte, het dwaze, om het mooie, knappe, uitblinkende te beschamen. Niet de scoorders, maar de verliezers. Zo is God, zo anders dan wij.

Stel je voor dat ik zeg: ik heb jou uitgekozen – waarvoor dan? Kom maar even naar voren – voor een taak een dienst, hier wordt allen gezegd waarvan je wordt verlost. Uit de modder, maar uitverkiezen is niet alleen ergens uit, maar vooral positief – waartoe je uitverkoren wordt, met welk doel? Om je te redden van de hel en in de hemel te brengen? Nee. Niet helemaal. Let op, Rom 8 Alle dingen doen meewerken – mensen voorgestemd, niet om in de hemel te komen, maar om aan het beeld van Zijn Zoon gelijkvormig te worden, dat begint al hier op aarde. Dat is de bedoeling van de uitverkiezing. Het hiernumaals. Als je dat ziet, lees je het overal. Doe dan aan, – de karaktertrekken van de Heere Jezus. Hij moet in mijn leven gestalte te krijgen.

Verkiezing heeft niet alleen te maken met onze noden en behoefte, maar ook met de behoefte van het hart van God, – een groot gezelschap van mensen, rondom de Zoon, Hij de eerstgeborene onder vele broeders en zusters. Als een trouwring met een edelsteen - die gaat nog meer blinken. Dat gezelschap van gelovigen, hij schittert te midden van broeders. Uitverkoren – ook voor de hemel. Gij zijt een uitverkoren natie – om uw deugden te verkondigen van Hem die u geroepen heeft. Om Hem groot te maken.

3
Het tegenovergestelde van verkiezing is niet altijd verwerping – God wil een bruidsgemeente. Maar is ook een volk, dat heeft die koning ook. Er zijn verschillende soorten van verkiezingen.

Voorzichtig kort staat er iets over de keerzijde – waarin zij zich zelf hebben geworpen. Niet 'ik kon er niets aan doen'. Verboom heeft er wat aan toegevoegd. Geloof en ongeloof. Daar ben ik het helemaal mee eens – dat is wel Bijbels – er is geen besluit van verwerping. Dat hebben calvinisten er wel van gemaakt, maar dat is niet Bijbels – een mens is niet bij voorbaat voor eeuwig verworpen. Dan ga ja als slachtoffer verloren. Dubbele predestinatie – het heeft al wat brokken gemaakt- God verwerpt zeker, maar niet vooraf. Als je Mij verwerpt zal Ik jou verwerpen. Gods reactie op jouw ongeloof. God haatte Ezau achteraf, op het einde van het Oude Testament. Niet voor hij geboren was. Als een goddelozen heeft hij zich ontpopt. Ongelovigheid, verharding.

Een boek des levens en des Lams - niet dat er een boek van verwerping is, dat lees ik niet. De keerzijde van verkiezing is als je je in je zonde verhardt – op grond van je eigen schuld. Is dat wel volgens de dogmatiek? Welke bedoelt u? Een goeie preek die trekt de dogmatiek scheef.

Die Farao – en de Heere verharde zijn hart – wanneer? Niet van tevoren – bij de eerste plaag – Farao verharde zijn hart, 2e idem, enz. Pas bij de zesde plaag – en de Heere verhardde zijn hart. Daar gaat wel wat aan vooraf. Dat doet de Heere nooit bij voorbaat. Vertrapping van het bloed van Christus.

God verwerpt wie zijn hele leven Hem verwerpt. Door eigen schuld verloren.

Gods verkiezing èn onze verantwoordelijkheid – dat hoort erbij – naast elkaar laten staan. Een dominee moet zo preken, dat de verantwoordelijkheid voorop gaat – bekeer u en gelooft het evangelie. Het zijn twee vrienden, je hoeft ze niet te verzoenen.

Als ik wist dat er op aarde maar drie mensen zijn uit verkoren - wat zou ik dan doen? Geen schijn van kans – dan zou ik nòg naar de Heere Jezus gaan en zeggen - Heere Jezus U hebt gezegd, die tot Mij komt zal ik niet uitwerpen, zie hier ben ik. Gods beloften in Christus zijn ja en amen. En in het komen tot Hem is het bewijs dat we één van de drie zijn – wat een zegen dat het een grote schare is die niemand tellen kan..
Door U, door U alleen, om het eeuwig welbehagen.

Edit