Alle dingen onder de hemel hebben hun tijd, zegt de wijze prediker. Zo'n woord is geen wijsgerige bespiegeling, maar meer een praktische handleiding voor het leven. Je moet de dingen op de juiste tijd doen. Dat geldt ook voor sterven. Vreemd, want je sterft toch niet op je eigen tijd, maar op het ogenblik dat God bepaald heeft? Toch moet je rekening houden met je sterven terwijl je nog leeft. Wij zijn daar niet vaak mee bezig. Wij zijn geschapen om te leven, en in die zin hoort de dood er niet bij. De dood is een straf op de zonde. Toch moet je voor je sterven gereed zijn. De dood komt misschien wel onverwachts, maar nooit onverwacht. Bent u daar klaar voor?
Het gaat in dit hoofdstuk over het sterven van Jakob. Dat heeft iets groots, omdat het gaat over God en tijd en eeuwigheid en om dat ene kleine mensenleven in verhouding daarmee. Jakob is in zijn sterven haast nog sympathieker dan in het leven. Jakob vinden wij in zijn leven vaak niet zo sympathiek. Hij is vaak behoorlijk egocentrisch, op het sluwe af. Er is geen reden om vader Jakob te vervromen.
Als Jakob ouder wordt, wordt zijn toon zuiverder. Is dat vrucht van het leed dat hem is overkomen? Ja, dat heeft er allemaal aan mee moeten werken. Hij is een arme zondaar geworden, met een grote rijke God. De zwerver is tot rust gekomen. In de laatste fase van zijn leven is hij vervuld van verzoenende gedachten. In Hebreeën wordt alleen over Jakob gezegd dat hij stervend zijn zonen heeft gezegend. Waarom wordt alleen dat genoemd, en niet Bethel en Pnieël? Wonderlijke selectiviteit van de Heilige Geest. Hij neemt die plek in op grond van de heiligheid en de toerekening van de gerechtigheid van Christus.
Jakob geeft in de eerste plaats een terugblik op zijn leven, hij geeft zich rekenschap van wat er gebeurd is. Als ik u was zou ik daarmee niet wachten totdat ik aan het einde ben. Geef u nu rekenschap van wat achter u ligt. Jakob werpt een soort lange blik over dat wat er gebeurd is in zijn leven. Hij ziet zijn leven in de lijn van de roeping door God en de belofte van God. God de Almachtige is mij verschenen en Hij heeft tot mij gezegd..... En dan volgt de belofte.
Dat is heel kernachtig. Als her er op aankomt in leven en sterven, dan blijft dat over. Jakob heeft dat regelrecht beleefd, wij beleven deze dingen van het Woord. Wat wij hebben is niets minder dan wat Jakob had, eerder meer want wij hebben de hele Schrift. Is dat ook het geheim van uw leven, dat de Heere u verschenen is en dat Hij iets tot u heeft gezegd? Dat is het diepste van een gezegende kerkgang.
Jakob herinnert zich de vroege dood van Rachel. Heeft God die vrouw zomaar als eerste weggenomen? Daarna wordt Jozef genoemd, die hij kwijt raakte en waarvan het bebloede kleed thuis werd gebracht. Jakob had niet gedacht dat hij Jozef ooit weer zou zien.En nu ziet hij zelfs zijn nageslacht.....en dan volgt die kruislingse zegen. Zijn naam zal voortleven in de zonen van Jozef en dan spreekt hij een profetische zegen uit. Hij noemt dan ook dat zijn lichaam geborgen moet worden in het beloofde land, en niet in Egypte. Zo wordt het lichaam van Jakob een teken van hoop op Gods belofte.....Dat heeft wel 400 jaar geduurd, onnoemelijk lang in onze ogen.
Bij alle zegeningen speelt Juda de meest centrale rol. Juda, gij zijt het, de Messiaanse belofte volgt dan.....
Jakob ziet dan een vergezicht van de Messias. Alle volken van de aarde zullen in Christus gezegend worden. Het heil is des Heeren en de ganse aarde is van Hem. Er gaat een wijde wereld open in die kleine sterfkamer.
Jakob leeft en sterft in de ruimte van de oneindige God. Met Christus te zijn is verreweg het beste....Mijn ziel dorst naar de Heere.....dat doet Jakob en dat doen alle gelovigen door alle eeuwen heen. Misschien denk je daar 's nachts wel eens aan als je wakker ligt. Hoe kom ik eeuwig uw Koninkrijk binnen? Op Uw zaligheid wacht ik o Heere, zegt Jakob. Op uw zaligheid, op uw Jeshuah, op U Jezus, op U Christus wacht ik o Heere.....Hier trilt het van Leven. Gen 49:31 Jakob laat die begrafenissen als kralen door zijn hand gaan.......hoe ouder je wordt hoe meer begrafenissen je meemaakt, en dat kan je weemoedig stemmen, omdat je ze zo mist. Jakob noemt behalve Rachel ook Leah. Bij haar wil hij begraven worden. We weten niet wat daar achter zit, maar het valt op.
Het enige dat Jakob wenst is Gods redding: Jezus.
Gemeente, we staan vanavond bij vaders sterfbed. Of begrijpt u me niet? De Schrift noemt Jakob ook de vader der gelovigen. Dat evangelie is via het volk Israel bijons gekomen en daarom hebben wij als gelovigen uit de heidenen ook een link naar Jakob. Geloof is een vaste grond van de dingen waarop men hoopt en die men niet ziet. God heeft ons opgezocht, in de lage landen, het evangelie is tot ons gekomen en we hebben gehoord dat God een Beloner is van degenen die Hem zoeken.
Schuif de dood niet weg. Om in vrede te sterven moet je in het leven beginnen Afsterven van jezelf, omkeer, bekering, etc.
Delen we Jakobsleven? Maar ook zijn worsteling: ik laat U niet gaan tenzij Gij mij zegent? Weet u daar iets van? Zonder dat kunt u niet sterven, gemeente.
Hoe kom je erdoor? Te leven is mij Christus, het sterven is mij gewin.
Maar het is toch niet ieder vergund om in zo'n grote helderheid te sterven? En toch zal er bij iedere gelovige iets te vinden zijn van Christus. Terugkijkend op het leven, met alle smarten die er geweest zijn. Ik denk aan een gedicht van Martinus Nijhoff “En de wind en de lichten der schepen zeggen dat al wat voorbij gaat op reis is zonder thuisreis, naar een einde waar niemand ons bij staat.” Diep somber gedicht. Maar dit is loepzuiver het leven zonder God. Een einde waar niemand bij staat. Als God mijn God maar bij mij is. Dat is echt leven en zalig sterven. Een oud lied zingt: het is mij goed wat mijn God mij beschikt.
Het leven met al zijn wegen en omwegen, achterom kijken, de zorg voor hen die achter blijven..... Wat laten wij als we gaan sterven aan onze kinderen na? Groot vermogen, of een klein beetje?
Laat u een leeg testament na of een geestelijk testament? Als u en mijn leven iets heeft van een spiegel van het hopen op Gods genade, dan laten we iets achter voor onze kinderen. Ik zal de God van u en van mijn zaad zijn.... Misschien heeft u wel eens gedacht: ik wou dat ik kon sterven.....Vroeger zei men: de Heere is overgekomen. Daar bedoelden ze mee dat het woord van God in hun hart was binnengegaan. Dat is zo groot en zo veel, dat je dan wel eens zou willen sterven. Ook in ziekte als de Heere je opzoekt, dan kun je dat wel eens hebben. En dan word je beter en dan moet je weer verder.
Het is genoeg als wij het hele pakket van ons leven en alles wat er nog komt, terug kunnen brengen tot de Heere, in het verleden, heden en toekomst. Dat is leren leven en sterven.
Jakob legde zijn voeten bij elkaar. Zo kan het, al kun je ook onverwacht sterven door een ongeluk. Jakob werd verzameld tot zijn geslachten. Er is thuiskomst in het Vaderhuis en er is thuiskomst bij hen die ons zijn voorgegaan.