Edit|
EditReeks Samenvatting:
Oordelen over een ander komt veel voor. Er wordt gesproken over beroemdheden, maar ook over familieleden, gemeenteleden, etc. We hebben kritiek op elkaar. Ouders wijzen kinderen terecht. Bedoelt de Heere Jezus dàt als Hij zegt: oordeel niet....? Nee, God heeft ouders gegeven om de kinderen te oordelen en op te voeden. Een mens moet juist oefenen om een gezond besef te krijgen van goed en kwaad. De Heere Jezus bedoelt dat je niet bij jezelf goed moet praten wat je bij een ander afwijst. Dat komt heel dichtbij, volgens Calvijn is dat een soort ziekte die iedereen aangeboren is. We verkleinen ons eigen gebrek en vergroten het gebrek van een ander. Dat is een ingeworteld kwaad in onze manier van omgaan met de ander.
De Heiland legt hier de vinger bij een ingeworteld kwaad. De Heere Jezus zegt: God zal u eigen manier van oordelen ook aan uzelf gaan voorhouden. Dat kan Hij in dit leven doen en na dit leven. Dat is pijnlijk, maar kan toch heel heilzaam zijn. Eigenlijk moet je dankbaar zijn als je dat in dit leven meemaakt, want dat leert je nederig en oprecht te zijn. Bij Gods rechterstoel zul je geoordeeld worden. Hij hoeft je eigenlijk alleen maar je eigen maatstaf voor te houden. Hoe heeft u zelf geleefd als we u alleen maar langs uw eigen maatstaf leggen. Wat heb je je man of vrouw beschuldigd van van alles, het was nooit goed, maar hoe was nou je eigen leven?
Het is een goede oefening als u denkt: hoe denk en spreek ik nou over anderen? Hoe ziet mijn leven er uit als ik het naast mijn eigen maatstaf leg? Dan hoef ik nog niet eens Gods wet erbij te leggen. Hoe ben ik zelf? En dan voegt de Heere er nog een tweede bestraffing aan toe: wat ziet u de splinter in het oog van de ander, en ziet u de balk in uw eigen oog niet? Wij oordelen vaak de ander om de aandacht van onszelf af te houden. Vergeet al het andere, Ik wil het over u hebben! Dat is kenmerkend voor het christelijk geloof. Je wordt altijd tot jezelf gebracht. De Heere wil met jou in gesprek, Hij is naar u op zoek. Wat is dan die balk? Als we beginnen bij de splinter bij de ander, dan hebben we veel te zeggen, maar dat laat de Heere Jezus rusten. Bij de discipelen gaat het om wie de meeste wil zijn. Of bij Petrus is de balk het God voor de voeten lopen. De ander niet erkennen als hij meer gaven heeft gekregen dan jij zelf. Daar wil de Heere je bij stil zetten. Misschien worstel je daarmee, met een bepaalde boezemzonde. Dan zul je niet gauw meer oordelen over een ander. Laat je eigen zonde een balk voor je worden, want het is werkelijk een kwaad voor Hem. En laat dat wat een ander doet en waar je je zo aan ergert, dan maar een splinter worden. Ook al is het groot en moet je ermee leren leven.
Soms kom je wel eens een christen tegen die bijna geen splinter lijkt te hebben. Dat kan natuurlijk, al kan zo iemand zijn eigen zonden vaak wel als een balk zien. De liefde wil de ander inclusief die splinter aanvaarden. Laten we maar voorzichtig zijn ten opzichte van de naaste in huis en daarbuiten, en streng zijn tegenover onszelf. Dat is één van de rijke pilaren van een christenleven, dat die zonde je tot balk wordt, dat je terugkeert tot jezelf. De Heilige Geest wil u altijd zo eerlijk mogelijk maken. Ja inderdaad, die balk zit in me. Die balk wil je weg hebben uit je eigen oog. Die boezemzonde komt telkens maar in je terug. Hoe dan wel? De Heere Jezus trekt ons door dit woord feitelijk naar zichzelf toe. Door dit te noemen leert Hij ons te zien op Hem die zelfs geen enige splinter in Zijn oog heeft en daarom het recht heeft balken en splinters uit andere ogen weg te halen. Hij is de enige in het heelal die daartoe bevoegd is. De balk waaraan Hij heeft gehangen is geestelijk bezien de balk uit mijn oog. Hij laat me zien dat waar ik mijn zonde belijd, de balk tot kruisbalk geworden, daar heeft de Heiland aan geleden. Bij het kruis haalt Christus de balk uit je oog.
Als je nou niet wil dat God de balk uit je oog haalt, dan gaat God me na dit leven toch oordelen en de maatstaf die ik zelf heb gehanteerd naast mijn eigen leven leggen. Bij het kruis neemt God balken en splinters weg, als u tot Hem vlucht.
Waarom zou u nog oordelen en zekerheid zoeken en anderen vernederen of bekritiseren als de Heere het bij u zelf wil wegnemen?
Doe de balk weg uit uw eigen oog en dan mag u bezien of u de splinter weg kunt nemen uit het oog van uw broeder. Daar is toch die ander weer met zijn splinter. Met de woorden: “oordeelt niet”, kunnen we in onze maatschappij goed leven. Dat noemt men postmodern. We leven in een klimaat waarin iedereen zijn eigen leven mag leiden en waarin de een niets te zeggen heeft over de ander.
Tegenwoordig mag je kwaad geen kwaad meer noemen en iedereen moet elkaar vrijlaten, als iemand een splinter heeft dan noem je dat geen splinter maar gewoon een ander type oog. Dat geeft openheid en respect in onze maatschappij. En toch moeten we nog wel iets met die slotwoorden. Ten diepste is het juist heel onbarmhartig als je de splinter laat zitten in het oog van de ander. Dat is gebrek aan betrokkenheid.
Jezus veroordeelt het als je elkaar kritisch de wacht aan wilt zeggen, maar ook als je geen betrokkenheid hebt op elkaar. Als ik niets van een ander zeg, dan mag een ander ook niks van mij zeggen. Wij doen dus niks meer verkeerd in Nederland, zegt men, want het zijn gewoon andere levenswijzen.
Dat stat haaks op het Evangelie. Een vleselijk veroordelen is fut, maar een ander vleselijk vrijlaten is net zo erg. De Heere Jezus leert ons om niet te oordelen, maar vervolgens in liefde te kijken naar de ander. Huwelijk en gezin zijn hiervoor oefenplaatsen. De liefde wil tekorten en gebreken en karaktertrekken bedekken en overzien, en tegelijk mag je als de balk uit je eigen oog is gehaald, ook in liefde de splinter wel eens wegnemen in het oog van de ander. Dan wil je iemand ook oprecht helpen om van een splinter af te komen op het goede moment.
Oordelen is niet goed, alles goedpraten ook niet. In beide gevallen doe je de ander kwaad.
De Heere Jezus trekt ons van die beide wegen weg. Hij leert ons te letten op de balk in je eigen oog.
Gods liefde zwijgt soms, spreekt soms, maar zoekt nooit zichzelf, Zijn liefde is scherp maar met een warm hart. Leef dan vanuit het kruis en beoefen deze liefde. Dan is het nu vrede met God en zult u straks niet gemeten worden met de maat waarmee u anderen hebt gemeten. De Heere zal het zeggen: Mijn genade is u genoeg.