Drie evangelisten vertellen het verhaal van de rijke jongeling. Blijkbaar is het belangrijk. Lucas noemt hem een overste, Mattheus noemt hem jong. Hij stond vast in hoog aanzien. Een levensstijl waar niet op af te dingen was. Er ging wat van hem uit. Als iemand zalig kan worden dan hij. Hij rent naar Jezus. Hij wel. Zovelen hebben Hem veracht. Hij mist iets in zijn leven. En hij stelt de vraag waar het om gaat. De vraag naar het eeuwige leven. Hij komt voor zijn ziel.
Ideaal voor een goed evangelisatiegesprek. Maar Jezus antwoordt anders dan we verwachten, zoals zo vaak. Niemand is goed dan God. Waarom begint Jezus met een bestraffing? Maar deze woorden hebben diepe betekenis. Als alleen God goed is: jij bent dus niet goed. Iemand zonder God rekent zich rijk met zichzelf. Vertrouwen wij van nature ook niet op onze eigen gerechtigheid? We zoeken naar iets goeds in onszelf. Wie wil geen aandacht voor wat hij doet?
De Heere Jezus wijst de rijke jongeling op de wet. Niet op het evangelie. Hij is niet gekomen om de wet of de profeten te ontbinden. De bergrede is heel concreet: de ouden zeiden gij zult niet doden. Maar Ik zeg u: wie ten onrechte toornig is op zijn naaste…. of wie een vrouw aanziet om die te begeren, die heeft al overspel gedaan in zijn hart. De wet blijft: om ons te ontdekken aan onze zondige staat. Zondaars worden tot bekering geroepen. Als de honger ons niet kwelt, hebben we geen voedsel nodig. Maar Paulus zet het kruis toch centraal? Maar ook dat staat in het kader van de wet.
Jezus preekte de wet. En daar had de jongeling ook om gevraagd.
Al deze dingen heb ik gedaan van mijn jeugd af. Hij dacht werkelijk aan Gods eis te kunnen doen. Dat leerden de theologen ook in Jezus' tijd. Een mens kan dat. Ook Saulus meende dat. Hij wist nog niet van de veroordelende kracht van Gods geboden. Maar later zei hij: uit de werken der wet zal geen mens gerechtvaardigd worden.
De jongeling had wel gelezen dat geen mens rechtvaardig is, maar het was niet tot hem door gedrongen.
Eén ding ontbreekt u. Jezus wijst de jongeling op wat hij niet doet. Niet op wat hij wel doet. "Wat heb ik dan voor kwaads gedaan?" Maar ook in wat we nalaten zit zonde. Jezus' wijst hem op de afgod in z'n leven. Wie is de koning van je leven? Hij kan zijn afgod niet in de steek laten. De liefde tot God ontbreekt dus. Met geheel uw hart en geheel uw ziel en geheel uw verstand. Wat is er in ons leven te zien van Gods goedheid? Hij heeft je geschapen en alles gegeven wat je hebt. Je leeft niet voor God, je leeft voor jezelf. Je hebt jezelf lief boven alles. Dat is je nood. Kunt u het opbrengen om alles te verliezen om God over te houden?
Ons antwoord is nee, dat kan ik niet, geen mens is rechtvaardig, niemand die God liefheeft boven alles. Zovelen denken toch iets te kunnen doen door goede werken. Als ik dat en dat bij elkaar optel.
Toen de wet van God in Paulus' leven kwam, stierf hij. Hij bleek dood voor God. De Farizeeër leefde en telde. Als er iemand zalig kon worden dan hij. Maar de tollenaar was dood en had God niets aan te bieden dan alleen zijn zonden. Heere wees mij zondaar genadig.
Bent u dood of levend?
Wat een zegen als Gods woord ons pijn doet. Want er is niets erger dan ziek zijn en het niet te weten. Want dan zoeken we geen dokter. Maar één ding ontbreekt ons.
Wie kan dan zalig worden? De rijke jongeling ging bedroefd heen op het kruispunt van zijn leven. Hij kan niet zonder zijn rijkdom. Hij heeft zichzelf er niet voor over. Hij weet het, is niet boos op Jezus en bespot Hem niet, maar hij gaat weg. Waarom is hij met zijn onmacht niet tot Jezus gegaan? Ga niet bij Hem vandaan, gemeente! Heere, ik kan mijn hart niet veranderen, ik kan mijn afgoden niet kwijt raken, maar bij U zijn toch alle dingen mogelijk? Ik pleit op Uw goedheid alleen.