Preek/Lezing

Overzicht | Zoeken | Reeksen || Vorige | Volgende
Type Datum Spreker Thema opm
preek 2008-06-22 17:00:00 ds. M.C. Batenburg (Waddinxveen)

Tekst: Schriftlezing: Geluid: Reeks:
pre 12:1-8 pre 11:9-12 pre 12:1-14 phl 1: 21-26 2008-06-22.1713.mp3 (Preek, 16kPro, 4.2Mb)
2008-06-22C.175.mp3 (Hele dienst CD kwaliteit, 48kPro, 26.5Mb)
2008-06-22T.171.mp3 (Hele dienst, 16kPro, 9.4Mb)

Edit| EditReeks
Samenvatting:
Als je jong bent wil je graag ouder worden. Je wilt naar een andere school, brommerrijden, rijbewijs halen, etc. Als je ouder bent denk je: ouder worden is niet altijd fijn. Dan zou je wel even stil willen staan. Als je over de tachtig bent zeggen mensen vaak: dan heb je je leven gehad. Maar voor God maakt het helemaal niet uit of je oud of jong bent. Hij zegt dat je bij Hem mag komen. Hij wil je er graag bij hebben. Kom maar naar Mij toe, steun maar op de Heere Jezus. Dat is het belangrijkste van de preek van vandaag.

“Over oude mensen”, was het thema van de laatste Boekenweek. Actueel als je kijkt naar wat er in de samenleving speelt. Mensen worden ouder, wie betaalt de AOW straks, moet de pensioenleeftijd omhoog, hoe word je gezond ouder, en wat als het voor jou allemaal niet meer hoeft, als je klaar bent met het leven. Ouder worden en oud zijn; Prediker schrijft er een gedicht over aan het eind van zijn boekje. Het is zoals bij een goed gedicht niet direct duidelijk wat hij precies bedoelt, je moet er echt induiken.
Vers 2 gaat over de dag dat de zon wordt verduisterd. Het beeld van het regenseizoen in Israël. Wolken die de zon overdag verdrijven en 's nachts de maan en de sterren. Als je denkt dat het voorbij is, komen de wolken terug. Het laatste woord is aan de duisternis, aan de neergang. Dat werkt Prediker uit in vers 3 en 4. Hij vergelijkt het leven van de mens met een huis, een paleis. De wachters van het huis zullen beven. Dat zijn de armen en de handen. Die beginnen te beven. De sterke mannen, dat zijn de benen. Die worden krom. De maalsters zullen stil staan, de slavinnen die het meel malen. Dat duidt op de tanden en kiezen. Zij die door de vensters zien, zien alleen duisternis. De ogen zullen dof worden. Het gezichtsvermogen wordt minder en minder. De twee deuren naar de straat worden gesloten, denk daarbij aan de oren. Door doofheid kun je geweldig geïsoleerd raken. Het tweede stukje van vers 4: de stem wordt ijl, zwak. Ze zullen vrezen voor de hoogte, er zullen verschrikkingen zijn op de weg. Oudere mensen durven minder makkelijk op weg, zeker als de weg heuvelachtig is en vol stenen en gaten. Als je valt, wie richt je op? De amandelboom gaat bloeien. Net voor de roze bloemen afvallen worden ze wit. Dat duidt op de grijze/witte haren. De kapperbes helpt niet meer. De kapperbes is een vrucht die gebruikt werd om seksuele gemeenschap te stimuleren. Ook dat helpt niet meer, het gaat niet meer. De rouwklagers komen er aan. Je ziet ze bij de buren nog even en ze komen bij jou.
Vers 6 de poort wordt ontketend, en de gouden schaal wordt in stukken gestoten. Niet zo duidelijk wat er hier wordt bedoeld. Maar het gaat over kostbare dingen. Eenmaal komt er een eind aan alle kostbaarheden. Alles gaat verloren, keert tot stof weer. Dat doet denken aan Genesis 2 waar de mens uit het stof wordt geschapen. Nu keert hij tot stof weer. Wat een somber stuk. Moet je nu zo je boek afsluiten? Is Prediker nu niet heel negatief over de ouderdom? Er zijn toch heel wat dingen veranderd, denk aan de gezondsheidszorg. Je kunt tegenwoordig een kunstgebit, een hoorapparaat, etc. krijgen. Je kunt ziekten hebben en genezen worden. Medicijnen die er 50, 100 jaar geleden niet waren. Dat had Prediker niet kunnen bedenken. Wij leven ook veel langer dan de tijdgenoten van Prediker. Nu ga je boven de 70 gerust nog een reis maken. Op andere plaatsen wordt in de Bijbel ook veel positiever gesproken over de ouderdom. Zij zullen nog vruchten dragen die vet en groen zijn, zegt Psalm 92. Er wordt in de Bijbel over oudsten gesproken. Zij gaven leiding en leiden de rechtsspraak. Ouder worden is Bijbels gezien niet alleen negatief. Je kunt meer rust hebben en meer levenservaring hebben opgedaan. Het gedicht Genesis van Ida Gerhard.
Ouder worden; donker van de nacht; vergezichten; genezen; tijdeloosheid; lichten.

Oud worden als een verheldering van ogen. Mooi als ouderen door hun ervaring een bredere visie krijgen op het leven. Ja, en toch. Dit alles kan de waarheid van Prediker toch niet ondermijnen. Prediker heeft het menselijk leven toch wel heel diep gepeild. Ouderdom geeft niet altijd een helderder zicht. Ouderdom kan mensen ook star, hard en onbuigzaam maken. Ook al hebben we het dan 10, 20 jaar naar achteren geschoven door de medische wetenschap; ouderdom komt nog steeds met gebreken. Mensen zijn bang voor de toekomst, bang voor de aftakeling. Oud worden kan ook iets heel ontluisterend hebben. Als je lichamelijk beperkt raakt, als je geest verduisterd wordt. Als je gedesoriënteerd raakt in ruimte en tijd. Zwaar ook als je er heel dichtbij staat. Als het je eigen ouders of partner betreft. Oud worden is ook afscheid nemen, is ook sterven, ondanks alle vooruitgang. De dood is niet iets goeds, geen mooie afronding van het leven. De dood is een straf op de zonde. God had het zo niet bedoeld vanaf het begin......

Wat moet jij als jongere met dit gedeelte? Wat zegt Prediker tegen jou, nu je nog jong bent? Prediker geeft ook aan jongeren een geweldige belangrijke boodschap mee. Denk aan je Schepper in de dagen van je jeugd, voor je kwade dagen komen. Dat zou je omgekeerd verwachten. Stort je eerst maar eens in de wereld en alles wat je moet ontdekken en als je ouder wordt, ga je zien waar het echt om draait en ga je je concentreren op de wezenlijke dingen. Prediker draait het om. Voor je het weet is het zover. Voor je het weet heb je je kans gemist. Denk aan je Schepper in de dagen van je jeugd. Die hele beschrijving van de ouderdom staat eigenlijk in dienst van dit vers over je jeugd. Als je pas in je ouderdom tijd voor God wil gaan maken, vergeet het dan maar. Ja, gelukkig kunnen oudere mensen ook nog tot geloof komen. Maar als je denkt, het komt kater wel, dan komt er meestal niks meer van.
Je weet niet hoe oud je wordt. Jonge mensen sterven ook. Maar ook: oud worden kost heel veel energie. Je kunt door je ziekte zo in beslag genomen worden... Hoe ouder hoe kouder, is een spreekwoord. En je schrikt ervan hoe waar dat is. Waarom zou je dat doen? Ik ben zo bang dat ik heel veel moois mis...Veel jongeren denken dat de pret voorbij is, als je in je leven met God gaan rekenen. Prediker zegt echter: verblijd je in je jeugd. Geniet van al het goede dat God je geeft. Ga op vakantie. Maar denk niet dat alles opgaat in het genieten. De Bijbel zegt dat de jonge jaren snel voorbij gaan. Ik zou je op willen oproepen om aan je Schepper te denken nu je nog jong bent. Je bent door Hem gemaakt en gewild. Je mag met volle teugen genieten van wat Hij je geeft. Maar vergeet de Heere dan ook niet te danken voor alles wat je krijgt?
En vraag dan ook: hoe kan ik U dienen, nu ik jong ben? Niemand krijgt er spijt van als hij jong God gaat dienen. Dat geeft je leven zelfs glans. In vers 5 wordt dat eeuwig huis verbonden met de rouwklagers. Als de mens gestorven is, gaat hij weerkeren naar de aarde. Prediker heeft hier waarschijnlijk niet gedacht aan een leven na dit leven. Dat komt overeen met veel andere teksten van het Oude Testament. Wie zou u loven in het dodenrijk? In Het stille graf zingt niemand 's Heeren lof,.....
Dat is wel heel somber. Laten we dan maar eten en drinken en leven, want straks is het voorbij. Toch zijn er ook andere teksten. Ik zal dan gedurig bij U zijn; de dood zal verslonden worden tot overwinning. In het Oude Testament nog wat versluierd en bedekt. In het Nieuwe Testament breekt het licht volledig door. 2 Cor 5: wij weten dat als ons aardse huis wordt afgebroken, dat we dan een gebouw bij God hebben. Een huis, niet met handen gemaakt. Of elders: het leven is mij Christus en het sterven is Mij gewin. Prediker is geen aards pessimistisch boek. Ik kan zijn woorden alleen maar begrijpen als ik let op de Heere Jezus. Hij is zelf de weg van de dood ingeslagen. Op een veel heftiger manier dan wij ooit kunnen doen. Hij dacht voortdurend aan Zijn “Schepper”, van jongs af aan. De Heere Jezus, die in het graf is gegaan maar er niet in is gebleven. Die eruit kwam.
Misschien ben je wel eens bij een echoput geweest. Als je daar wat in roept, hoor je de echo terug komen. Als je daarin roept “leven”......klinkt de echo “even”...
Als je jong bent heb je nog een heel leven te gaan, denk je. Maar als je omkijkt is het voorbij gevlogen. Als je roept “sterven”......klinkt het “erven”. Als je verbonden bent met de Heere Jezus, als je Hem kent, dan mag je eeuwig leven met de Heere Jezus. Het is wel heel persoonlijk. Als je eenmaal voor de troon staat, oog in oog met Hem, dan sta je alleen. Wat zeg je dan op de vraag wat je enige troost is? Ik hoop dat je dan het antwoord van de catechismus geeft. Als je dat moeilijk vindt en je kunt dat niet zeggen, laat het dan niet lopen maar ga vandaag nog in gebed. Nu kan het nog.

Het leven is vaak een worsteling met intens verdriet om het verlies van dierbaren. Je kunt als een berg tegen de dood opzien. Maar als je Christus kent, kun je daar toch doorheen kijken. Jezus leeft en ik met Hem.


Oud worden is het eindelijk vermogen
ver af te zijn van plannen en getallen;
een eindelijke verheldering van ogen
voordat het donker van de nacht gaat vallen.

Het is een opengaan van vergezichten,
een bìjna van gehavendheid genezen;
een aan de rand der tijdeloosheid wezen.
Of in de avond gij de zee ziet lichten.

Het is, allengs, een onomstotelijk weten
dat gij vernieuwd zult wezen en herschapen
wanneer men van u schrijven zal: 'ontslapen'.
Wanneer uw naam op aarde is vergeten.

Edit