Preek/Lezing

Overzicht | Zoeken | Reeksen || Vorige | Volgende
Type Datum Spreker Thema opm
preek 2008-08-03 10:00:00 ds. O.J. v.d. Ploeg (em. te Capelle a/d IJssel)

Tekst: Schriftlezing: Geluid: Reeks:
Psa 139:23 Psa 139:1-24 2008-08-03.1013.mp3 (Preek, 16kPro, 4.1Mb)
2008-08-03C.105.mp3 (Hele dienst CD kwaliteit, 48kPro, 25.9Mb)
2008-08-03T.101.mp3 (Hele dienst, 16kPro, 8.7Mb)

Edit| EditReeks
Samenvatting:
Een dominee stelde altijd dezelfde vraag aan de catechisanten. Hij behandelde de Psalmen. Wat vinden jullie de mooiste Psalm? 't Hijgend hert kwam daar niet uit. Sommige kinderen gebruikten de nieuwe berijming op school, wees er maar blij om - zat scholen hebben in het geheel geen berijming meer. Psalm 139 zeiden die kinderen dan. Ze hadden er allemaal wat mee. Ook bij trouwdiensten - Ps 139 wordt gevraagd. Ook bij een rouwdienst. Die dominee was er een beetje door geraakt. Zelf had hij niets bijzonders met Psalm 139. Hij vond het een beetje vreemd. Hij ging er toch nog eens nader naar kijken. Welke tekst zal ik kiezen. Vers 23, koos hij toch maar. Doorgrond mij en ken mijn hart. Wat is dat nu dat jullie daar zo op vallen? Ik vind het nogal vanzelfsprekend dat de Heere je doorgrondt. De slimste zei: het is simpel: bij het woord 'kennen', raak ik al opgewonden. Mijn vader en moeder vertellen wel eens, dat dat de mooiste tijd was, toen zij elkaar leerden kennen. Dan komen er anekdotes voor de dag. De tederheid waarmee ze spreken.. ze vertellen er van alles omheen. Dat was de tijd dat wij kennis aan elkaar kregen. Bij vrienden en bekenden gebeurde het ook. Heel verlegen vertelde ze het haar vriendinnen: ze hadden kennis gekregen aan een jongen - ze kende de jongen al van de lagere schooltijd. Maar het bracht zoveel verandering te weeg....
De Heere God kent je, vanaf het moment nog voor je jezelf leerde kennen. Toen er nog niemand wist of je jongen of meisje zou zijn. Of je gezond zou zijn. Nog geen kleur in je ogen, toen kende de Heere God je al. Kennis krijgen - ik ga er iets van begrijpen - dat je weten mag dat de Heere God je kende. Dan leer je elkaar pas echt kennen. En het houd niet op. Je leert elkaar steeds beter kennen. Niets meer verborgen, hoeveel te meer geldt dat voor de Heere God.
Is die liefde wederkerig? Bij die ouders wel. Er was wel eens wat - de wereld draait door. Niet alleen maar aandacht voor je man. Er zijn kinderen, kleinkinderen, die aandacht vragen. Maar het blijft een vreugde om iemand zo intiem te mogen kennen, als dat gebeurt in de verhouding van man tot vrouw. Het is een groot goed, te mogen weten, dat er boven die innige relatie uit een is die alles overstijgt. Van God naar het maaksel van Zijn handen.
De psalmdichter raakt er niet over uitgepraat. De nauwe band van God met de mens, Zijn schepping.
En dan die woorden, als gebed: doorgrond, mij en ken mijn hart. Dat wist die psalmdichter toch al? Daar ging het toch over? Daar roemt Hij God toch juist over? Ik loof U omdat u mij zo wonderbaarlijk gemaakt hebt... Wat is dat dan, dat er dan aan het eind, na zoveel woorden, nog een keer dat gebed komt?
Dan komt de werkelijkheid, van de haat tegen diegene die God haten. Er zijn belagers om ons heen, zij spreken schandelijk van Hem, en confronteren Hem met vijandschap. Haat en liefde liggen dicht bij elkaar, zegt men wel. Een enkel woord dat verkeerd valt, kan dagen of weken de verhouding verzieken. Als je dan begonnen bent met de liefde van God, maar er is zoveel rauwheid.. Mensen die je honen omdat je een psalm zingt. Nog harder als je alleen maal psalmen zingt. Die je weg kunnen kijken als je de naam van God maar noemt in hun gezelschap. Haten die de Heere God haten. Lees het in de Bijbelse zin. Niet als: een hekel aan hebben. Maar wensen dat je er geen last van had, dat de Heere hen van jou wilde afschermen.
Mensen die kennis aan elkaar kregen kunnen er over vertellen, als ze iets lelijks zeggen van je vriendinnetje, dan spring je boven op de kast. Of: die ouders zijn niet alles, of die broer dan, weet waar je aan begint, hoor... Alle donkere kanten van je liefste stel je voor als een lichtpunt. Misschien is ze niet zo knap, maar ze is ontzettend lief, hij is misschien niet sterk, maar wel verstandig. Je hemelt elkaar op. Je kunt geen kwaad van elkaar horen. Je kunt die mensen wel wegkijken - dat is haten. Niet kunnen verdragen in je omgeving. Zijn oogappel - waar niemand aan mag komen.

Die ander begrijpt me ten minste, zij neemt het voor me op. Het allermooiste, ze gaan steeds meer goede eigenschappen zien in de ander. En helemaal in de relatie tussen God en de mensen, daarom begin ik met U te loven en prijzen, omdat U mij kent en doorgrond. Zoveel voorover hebben, rein en zuiver als een bruid op haar bruidsdag. Om mijn schuld te betalen, zo vervuld is de Heere God voor degenen die Hem liefhebben. Het is over en weer. Je kunt geen kennis hebben aan iemand die niets van jou wil weten. De relatie wordt een eenheid, steeds inniger. Om te bezingen, onder mensen al. Hoeveel liederen zijn er niet die de relatie van een bruid en bruidegom bezingen. Wij maken er bij elke bruiloft zelfs nieuwe liederen bij. Om uit te zingen hoe geweldig we het vinden dat zij elkaar gevonden hebben.

Wat bijzonder dan dat de Heere hem, de psalmdichter kent. Vanuit de Heere God was die relatie er al. Het duurt soms heel lang voordat mensen daar ook van doordrongen zijn. Sommige komen er op hun sterfbed achter, wanneer alles ze ontvalt, 'ik kan niets meer voor u doen', zegt de dokter, - maar de Heere God is er van het begin tot het einde bij. Niets anders meer kunnen doen, dan je ogen sluiten en je handen vouwen en op een afstandje toekijken, hoe je je laatste strijd strijdt. Geweldig te mogen weten, dat er Een is, die je ook daarin kent, voor dat je er was, totdat je van de aarde wordt verlost.

Je blijft er van zingen. Maar als je de vijandschap tegen God in je door laat dringen - dan vraag ik: ken mij. Echte liefde is het: Ik wist dat de Heere God naar mij omzag, maar ik ben door het leven getekend. Ik heb soms aan alles gewanhoopt. Als er een ding maar zeker mag zijn, dat de Heere God mij ook na deze tocht door de woestijn, me nog kent.
Wat was het belangrijkste? De ander steeds meer te leren kennen. Hoe denk jij daarover? Ik word warm van binnen. Zo intens persoonlijk is de psalmdichter betrokken bij de liefde van God, hij wil meer.
Weten hoe de Heere Jezus om Zijn bruid geeft, hoe Hij over haar spreekt en over haar denkt. Zo ziet Hij om naar de mensen, Hij zou steeds meer van hen willen weten. Hoe denk jij eigenlijk? Wie ben jij nu eigenlijk?
Een diep verlangen om gekend te worden. Spit het maar na, hoe ik over allerlei dingen denkt - zeg het me als ik verkeerde dingen wil doen. Ik hoop dat U me nog meer wilt kennen - dat betekent nl. dat Uw belangstelling niet ophoudt! Het kan gebeuren bij ons mensen... je moet proberen die vonk van het begin weer naar boven te halen. 'Ik weet allang wat hij er van vindt'.
Ondanks dat wij een nauwe relatie hebben, is mijn bede dat de Heere mij steeds meer gaat doorgronden en kennen, hoe denk jij erover, wat wil jij gaan doen? Belangstellende liefde..

Of er een verkeerde weg is - een houding van liefde. Pas op, als je zo gaat doen, gaat het verkeerd. Echte liefde blijkt als mensen vallen. Niet “ach wat zielig, nu valt hij”, nee, zwijgen en hem oprapen. Niet: o, o, wat moet hij lijden, maar: een bekertje water geven. Nochtans de vraag doorgrond mij Heer.
Erken, dat ik een mens ben, dan zal er niet alleen een mooi woord klinken, maar U zult tot daden overgaan om mij te redden. Als Hij van je houdt ben je geborgen. Als Hij zegt: dat kun je beter niet doen - dan ben je toch niet meer te bewegen tot iets anders! Dan groeit je relatie, in eeuwigheid geprezen.

Edit