Preek/Lezing

---

Type	Datum	Spreker	Thema	opm
preek	2009-03-29 10:00:00	ds. M.M. van Campen (Rotterdam-Zuid)	Man van smarten	(Werkvertaling HSV Jesaja 52:13 - 53:12)

Tekst:	Schriftlezing:	Geluid:	Reeks:
Jes 53:3	Kla 1:8-18 Jes 53:3	2009-03-29.1013.mp3 (Preek, 16kPro, 5.7Mb) 2009-03-29T.101.mp3 (Hele dienst, 16kPro, 9.9Mb)	Het vierde Knechtslied van Jesaja

Edit| EditReeks
Samenvatting:
De Man van Smarten

I Daar ligt een aanklacht in, II een onpeilbare liefde en III een rijke troost.

Er worden in vers drie 6 kenmerken van het lijden genoemd: 1 veracht, 2 onwaardigste 3 man van smarten 4 verzocht in krankheid 5 aangezicht verbergen 6 wij hebben Hem niet geacht

In het Oude Testament heeft de Messias allerlei namen: Silo (Gen 49:10), Immanuël, Zon der gerechtigheid, Wonderlijk Maar ook, man van Smarten. Rabijnen: hoe kan dat nu toch? Hun antwoord is: Er komen twee messiassen, een de zoon van een zekere Jozef en een van David. Wij zeggen: het is Dezelfde.

Zie Mijn knecht, daar begint het mee. Mijn zoon. Zo begint ook de Matthäus Passion:. Komt gij dochters, help mij klagen: ziet, de bruidegom, sehet! wie? Als wie ein Lam. Sehet, was? Zie het geduld, auf unsere Schuld. Zie Hem, zegt Bach.

We zijn gekomen aan het Tweede couplet, vers 1-3. Nu vers drie. De houding tegenover de Messias. Hij was veracht. Maar: zo wil ik luisteren, staande op heilige grond. De Heere Jezus is als een tempel, Zijn leven als de voorhof, Zijn lijden als het Heilige, sterven als het Heilige der Heilige. Maar hij was veracht, 2x staat het er, aan het begin en het einde. Van de kribbe tot aan het kruis. Zijn hele aardse leven ertussen. Deze is Mijn geliefde zoon, vurig bemind door de Vader. Heilig, heilig roepen de engelen! Maar de mensen verachten hem. Van geen enkele betekenis is Hij. De zijnen hebben Hem niet aangenomen, dat gaat verder dan vers 2. Geen gedaante dat we hem zouden begeren, zouden wensen. We verlangen niet alleen niet naar Hem, maar we verachten Hem zelfs. De hoeksteen, verworpen, dat is hier uitgekomen. Als Hij Zijn ‘intreepreek’ houdt in Nazareth, wil men Hem de steilte afwerpen. De verachting alleen al in de woorden. Wat een namen krijgt Hij: veelvraat, wijnzuiper, hij heeft een onreine geest, buiten Zijn zinnen, geestelijk niet normaal, hoor. ‘Er zitten heel veel draadjes bij hem los’ een zondaar, verrader, vijand. Zijn broers en zussen geloofden niet in Hem. Zijn buren en dorpsgenoten namen aanstoot aan Hem.

Geen spetterende preek, we gaan de woorden wegen. Wat waren de gevoelens voor Hem, toen ze de stenen opnamen; al die tegenstand en tegenspoed. Hij schold niet terug. Hij gaf het over aan Zijn Vader. Die gezindheid van de Heere Jezus! Wie Mij ook veracht, God zal Mij niet verachten, weet Hij.

Onze gemeente, onze kerk – is er plaats voor Hem? Ik dacht aan Fjoder Dostojevsky , De gebroeders Karamazosv, - Christus wordt nog steeds door de kerk verworpen. Op de vraag van de duivel – een knieval voor mij en alles krijg je – de Kerk heeft gebogen. Dat wil ik wel. Enorme politiek macht verkregen. Iwan, kardinaal en inquisiteur. Er is een legende, dat Jezus verscheen in Sevilla. Op dat zelfde moment was er een geopend wit lijkkistje met een kind er in. Bewogen zag Hij dat. Dochter sta op, en dat meisje doet dat. De massa helemaal ontroerd. En dan komt de kardinaal en hij wordt boos en Jezus wordt opgepakt en Hij wordt tot de brandstapel veroordeeld. Tijdens het verhoor: waarom bent U ons voor de voeten komen lopen?...

Dan naar ons zelf – een beetje zelfkritiek kan geen kwaad, hoeveel zouden het niet zo waarderen, als Hij ineens in onze Gereformeerde Bondsdienst zou verschijnen – zouden we Hem een lastpost vinden, een pottekijker - zo zijn onze manieren nu een keer – dit is gereformeerd, U bent niet zo gereformeerd, Heere Jezus… Zouden we Hem stilzwijgend wegwensen? Zou het verachten nog steeds doorgaan? Omdat Hij zo anders is, dan je denkt dat Hij is.

2
De onwaardigste, Hij werd niet meer onder belangrijken gerekend. Een afgaande reeks, upper ten, via de jetset, de aanzienlijksten. - -Jan met de pet, tot de allergeringsten en op de laatste, laagste plaats moet je Hem zoeken. De kruisdood was voor de onwaardigste, niet voor Romeinen. Niets waard, een worm zegt Ps 22. Veracht van het volk.
En toch zegt psalm 45, Hij is de schoonste van alle mensenkinderen. Het is maar hoe je naar Hem kijkt. Met ogen van geloof. Hoe zie je de massa. Als je niet beter kijkt, zie je de donkerste zijde van Christus, Zijn lijden en wonden, Zijn noden, Zijn vervolging. Die zwarte zijde is naar de mensen gekeerd, ze zien Zijn schone kant niet. Daar mocht David wat van zien. Johannes ook: wij hebben Zijn heerlijkheid aanschouwd. Achter dat armoedige uiterlijk.
Hij kwam incognito. De Messias verschuilt zich onder bedelaars en melaatsen aan de port van Rome en wacht, waarop? De rabbijnen: Hij wacht op jou.

3
Een man van smarten. Een brok ellende. De Ben Jamin, werd Ben Oni. Zijn leven was geven – maar vooral lijden. Lichaamssmart was nog het minst in vergelijking. Afschuwelijk natuurlijk, de vuisten en de hamerslagen en het zwiepen van de zweep over Zijn ontvelde rug. Van boven tot onder. Maar erger was de zielensmart, innerlijk; Gethsemane, zijn ziel werd bedroefd tot de dood toe. Snijdende spot. Helemaal naakt, ontbloot voor honderden. Wij voelen dat niet zo. Zonde verhardt. We hebben allemaal een bepaalde eeltlaag op onze ziel. Een beetje ongevoelig. Maar hij had helemaal niets, dat hakt er op! Volop kwam het naar binnen en dat deed zeer! Zielensmart doen vooral vrienden je aan. Als je dat kleine beetje liefde gaat missen! Zijn meest intieme vrienden sliepen, en niet lang daarna. Als je denkt op vriendschap te rekenen, ze vluchten allemaal weg. Dan knapt er wat van binnen. Kajafas – op het moment dat Hij zijn blik om wendde, en keek naar Petrus en drie keer zweert Hij Jezus af. Een vriend, met wie je samen eet, ligt zijn hielen en verraad je met een kus, dan gaat er in je reine ziel wat kapot. Voor zijn oog brak, was zijn hart al gebroken.
En dan nog hellesmarten, en dat door zijn Vader! Dat gaat nog verder. Eli, Eli. De gemeenschap met God verbroken, van Gods kant. Klaagliederen 1:12 Gaat het u niet aan?

I
Man van Smarten – een aanklacht zit daar in. Zou de Heere Jezus nog bedroefd zijn in de hemel? In zekere zin wel. In de synagoge keek hij ze allen rondom met droefheid aan. Stel je voor dat Hij hier zou zijn, en Hij keek iedereen aan, over de traagheid van hun harten.
Heeft de Heere Jezus nooit gelachen? Hij is blij geweest. Over dat ene schaapje dat gevonden werd! Daar is Hij blij over. Zou hij over die Maranathagemeente hier en de kerkenraad en dominee zou hij nu bedroefd of blij zijn?

II
Er zit ook een onpeilbare liefde in. Onze smarten heft Hij gedragen. O liefde die om zondaars te bevrijden zo zwaar wou lijden. Jullie hebben Me veracht, maar Ik heb je lief gehad met een onpeilbare liefde, met handen vol zegen komt Hij. Hij kan mij zo goed begrijpen wanneer ik tranen heb. Bij mij is er zo veel kapot gegaan, gezondheid, verwachtingen. Hij begrijpt je! Hij kan het helen, maar ik moet wel alle scherven in Zijn handen geven. Hij weet van binnen uit wat het is. En wat u voelt. Hij geeft mij sieraad voor as, vreugdeolie voor treurigheid.
Moet je Hem navolgen in smart? Gaat de glans er dan van af? Nee, sommigen denken daarin verkeerd: als je bekeerd bent moet je ook een mens van smarten worden – nee, omdat hij mijn smarten droeg, mag ik een Ben Jamin zijn, een vreugde kind, ik mag mijn bekommernis op Hem werpen. Hoe dieper ik in Zijn smarten kan indalen, hoe meer ik van Zijn liefde ga zien en hoe rijker de troost. En straks komt de koning niet incognito..

4
Verzocht in krankheid; vertrouwd met ziekte zegt de NBV (‘gekend door ziekt’, HSV). Ook de engelse vertaling heeft dat idee. Vertrouwd, als een bewogen arts. Maar je kunt ook vertalen: Hij heeft de gevolgen van de zonden ervaren. Aan den lijve. Gans mat en zwak geworden, zeggen de KT.
Verzocht in krankheid staat ook in Jes 1 :5 , het zondige volk. Er is niets heel meer aan u. Van de voetzool tot de hoofdschedel, de doornenkroon, is er niets gaafs meer aan. Zijn hele lichaam lijdt.

5
Iedereen verborg zijn aangezicht, - van berouw en spijt kun je dat doen, o Heere dat ook ik U veracht heb... Maar hier: uit walging en afschuw. Zie uw koning – weg met Hem, kruisig Hem, niet om aan te zien! De rug toegekeerd. Zo liepen de meesten langs het kruis. Je kunt de andere kant op kijken, je kunt doorlopen en op zo’n Zaligmaker geen acht slaan. Petrus niet – ik ken die Mens niet. Waar is de blinde Bar-Timmeüs, die 38 jarige verlamde, allemaal zijn ze weg. Die gereinigde melaatse, blindgeborene, allemaal. Zijn Vader ook en dat was het ergste. Als Hij Zijn aangezicht verbergt word ik verschrikt. Geen houvast, ik zie niets meer. Een ieder en God ook nog! Dat had een reden (volgende week).
Ik begon met Dostojevski, Christus verworpen door de kerk. Ik eindig met een Japanse schrijver: Sjusako Endo, “Het aller heiligste en allersmerigste”. Toen Hij tot zonde is gemaakt. Endo groeide op als Katholiek in Japan, een eenling. Hij mocht in een uitwisselingsprogramma naar Frankrijk, eindelijk onder geloofsgenoten! Dat was een teleurstelling: daar werd hij afgewezen vanwege zijn ras. “Spleetoog”! Verworpen in zijn geboorte land en verworpen in het buitenland. Geloofscrises! In Israel bestudeerde hij het leven van de Heere Jezus. Maar Hij was ook verworpen door mensen en door God. Wie kan deze Japanner beter begrijpen dan Jezus. Hij begreep het teken van het kruis: Hij werd verworpen in de hemel – die was dicht; maar ook de aarde moest Hem niet! Tussen hemel en aarde.
Waar ik de andere kant op kijk, daar kijkt Hij naar mij. Net als bij Petruis. Met zijn liefdevolle ogen. En als onze ogen elkaar toch ontmoeten, gaat er wat breken. Ik met mijn hoofd in mijn handen. Ik ben het niet meer waard. Ik ben die verachte, maar U bent het! Ik ga hem lief krijgen, onuitsprekelijk.

6
Hij was veracht. Het eindigt er ook mee. Omdat Hij niet beantwoorde aan hun voorstelling, mijn voorstelling. Mijn idealen. Wij dachten dat Hij het was die Israel zou verlossen? Wij hebben hem niet geacht. De pijl naar binnen…. De profeet en het volk.
Later zullen ze zien wie ze doorstoken hebben, en dan zal Jes 53 op hun lippen zijn. We hebben Hem niet geacht, toen Hij onder ons woonde. We spugen misschien nog niet op de grond als we de naam horen, maar je kunt wel de andere kant op kijken. – Acht u Hem hoog? Hoeveel geeft u voor Hem? Om Hem? Neemt u Hem serieus? Paulus zei: wat ik winst achtte heb ik schade en drek geacht, om de uitnemendheid en kennis van Jezus Christus, mijn Heer. Paulus normen en waarden gingen om.

O man van smart, dat ieder voor U kniel'!
Gij droeg aldus de krankheid onzer ziel;
't Was onze smart, die U ten dele viel;
(Herv Gez. 35:3, begin;
ds Nicolaas Beets)

Edit