Preek/Lezing

---

Type	Datum	Spreker	Thema	opm
preek	2009-09-20 17:00:00	ds. M.M. van Campen (Rotterdam-Zuid)	Het tweede gebod: geen beeld van God

Tekst:	Schriftlezing:	Geluid:	Reeks:
Zondag 35 :97,98	Eze 18	2009-09-20.1713.mp3 (Preek, 16kPro, 6.2Mb) 2009-09-20C.175.mp3 (Hele dienst CD kwaliteit, 48kPro, 27.4Mb) 2009-09-20T.171.mp3 (Hele dienst, 16kPro, 10.4Mb)

Edit| EditReeks
Samenvatting:
Het tweede gebod: geen beeld van God (tweede gedeelte)
1 ernstige waarschuwing 2 strenge bedreiging 3 rijke toezegging
Over het eerste punt is het de vorige keer gegaan. Een gesprek gaat zomaar maar eens over God of de Bijbel. Een collega of iemand uit de buurt vraagt misschien: wie is God nu eigenlijk? Dat valt niet mee om in één zin te zeggen. Het mooiste antwoord is: God is liefde. Daar is alles mee gezegd. Maar er staat ook: God is licht. Heilgheid en reinheid; en: Hij is een verterend vuur – dat is ook waar. En er staat God is geest – daar gaat het vanavond een beetje over. Alleen op een geestelijke wijze kunnen we Hem dienen. We kunnen Hem niet inpakken. Beperken. Met wie zou je Mij willen vergelijken? In onze stenen beelden of versteende denkbeelden kunnen we Hem niet vatten.
2
Het is een uitgebreid gebod. De bezoeking aan de kinderen van die Mij haten en barmhartigheid aan degene die Mij lief hebben, het staat niet in de catechismus, we hebben het er vanavond over.
De Heere onderstreept hier de ernst van de overtreding van dit gebod. Hoe wil Hij gediend worden. Denk aan het gouden kalf in de woestijn. In elk kwaad dat ons overkomt zit een grammetje van het goud van het gouden kalf, zei een Jood. Een diepe waarheid.
Ik ben een naijverig God, een hartstochtelijke God. Denk aan het beeld van de liefde. Bij de Sinaï was het verbond gesloten. De Liefde kan het niet hebben als er concurrenten in het spel zijn. Een foto van een andere vrouw in je portemonnee. Dat is overspel. Of je hebt een gedoopt voorhoofd en je hebt hangertje met je sterrenbeeld om. Aan wie behoor je toe? Je behoort aan Mij en niet aan de astrologie… Die de ongerechtigheid van de vaderen bezoekt aan de kinderen; het derde, vierde geslacht, achterkleinkind. De zonde die je doet heeft een wrange nalatenschap en dat is waar dat zien we in het kerkelijk leven.
Als jij de Heere maar met half dient, dan zullen uw kinderen Hem dienen met een kwart hart en je kleinkinderen doen nergens aan. Als je zelf één keer naar de kerk gaat, komen je kinderen alleen met feestdagen. “Ik kan ze niet dwingen” , maar de fout ligt wel bij u. Als je niet in de Heere trouwt, maar wel kerkelijk, dan heb je grote kans dat de kinderen niet meer in de kerk komen. Bij de kleinkinderen is alles verdwenen. Het werkt door. De verloren zoon wist nog van het vaderhuis, zijn kinderen zouden niet eens weten dat er een God is.
Maar de Bijbel is heel duidelijke: Je wordt niet om de zonde van je ouders gestraft. Daarom hebben we Ezechiël 18 gelezen. Er was een spreekwoord- onze ouders hebben gezondigd en wij zijn kind van de rekening. Mis, zo is het niet. Eze 18:20, een ieder zal om zijn eigen zonden sterven. Je draait niet op voor de zonden van een ander.
Als je doorredeneert: we hebben een onderscheid tussen erfschuld en erfsmet. Erfsmet is duidelijk. Maar ik heb altijd moeit met een Bijbelse onderbouwing van erfschuld. Ik vind nergens dat de schuld van Adam ons toegerekend wordt. Dat is niet Bijbels, wij draaien niet op voor de schuld van Adam. Morele schuld is nooit erfbaar in de Bijbel. Zuigelingen worden niet verdoemd om het ongeloof van hun ouders. Wat bedoelt het doopformulier precies met ‘aan de verdoemenis in Adam deelachtig zijn’ – wij erven de zondige natuur van Adam. Dat is Bijbels, we zijn geboren met een zondig hart. Verdoemenis is een juridische term. Is dat hier correct? Psalm 51:5 “Zie, ik ben in ongerechtigheid geboren, en in zonde heeft mij mijn moeder ontvangen”.Erfsmet: de gevolgen van de zonden werken door. In de berijming staat echter: “Mijn zonde maakt mij 't voorwerp van Uw toren,
Reeds van het uur van mijn ontvang'nis af.” Dat is niet Bijbels. Niet het voorwerp van Gods toorn vanwege de smet. De straf van Adam wordt ons niet toegerekend, wel de gevolgen. Voelt u het verschil? De gevolgen werken door tot in het vierde geslacht. Ik sterf straks niet om de zonde die een ander heeft gedaan, maar ik kan wel de gevolgen hebben, de smet. Immers: Er is in de Schrift altijd een relatie tussen toorn en persoonlijk schuld.
Hen die Mij haten, Deut 7:10, Hem persoonlijk, het gaat om die leden van dat nageslacht die Hem persoonlijk haten. Dat zie je wel in de praktijk, kinderen en kleinkinderen treden in het slechte voorbeeld van de ouderen.
Ps 49 stapt in der ouderen woord…. Het slechte voorbeeld wordt bewust door de kinderen nagevolgd, ze zijn geen slachtoffer. Zoals de ouders zongen piepen de jongen, maar ze zingen zelf.
Het tweede gebod wordt ook wel eens in verband gebracht met occulte belasting. Je ziet soms ziekten van generatie op generatie doorwerken. Ze komen in de familie voor. Erfelijk bepaald en soms ook geestelijk bepaald, demonisch. Vervloeking en occulte belasting. Volgens literatuur van onderzoekers die er een bediening voor hadden: Ook dat werkt door in de geslachten. Vaak hebben ze meegedaan, het gaat verder. Je hebt in de geslachten 30 voorouders, t/m betovergrootouders. Zo ver gaat het door. Ook daar kun je van genezen, als je belijdenis doet van je eigen zonden en die van je voorgeslacht.
Kinderen ervaren de gevolgen, maar worden niet gestraft. Ook in het maatschappelijk leven - als je verlaten bent door je ouders, dan draag je dat mee, als je misbruikt of mishandeld bent. Je wordt niet gestraft, maar die gevolgen gaan mee. Wat is het toch belangrijk wat wij als erfenis mee geven aan onze kinderen, vreugde of ellende, zegen of narigheid.
Je laat of een genadespoor na of een vloekspoor; een bloemen spoor of een bloedspoor.
Mensen met een bekeerde vader of opa. Dan zie soms dat, die kinderen dubbel zo hard zijn. Mijn vader zei altijd zo en zo wordt een mens bekeerd – dat is een blok steen. Als je dan als Hervormd domineetje daar dan aan de hand van Bijbel wat tegen in wil brengen, dan is het “Ja, maar…” Wat je meegeeft aan je kinderen vormt ze of misvormt ze.
God is er niet op uit, om Mensen te straffen, in tegendeel, maar om ze zoveel mogelijk te kunnen zegenen. Lot zat in Sodom en had het niet verdiend maar de Heere rukte Hem eruit. Het hart van die vrouw van Lot zat zo in Sodom. De dochters mochten ook niet verloren gaan en hun verloofden ook niet. Ras echte Sodomieten. God straft pas als er geen afzetgebied meer is voor Zijn genade.
Zijn genade overstijgt oordeel. Trouw aan de Heere zegent Hij tot in het duizendste geslacht.
Uw gerechtigheid is als de machtige bergen, maar uw goedertierenheid is tot in de hemelen, zegt Psalm 36: 6,5. Een ogenblik in Zijn toorn. Maar een leven in zijn goedgunstigheid. In de zegen gaat Hij zo ver mogelijk. Je haalt het zelf op je hals zo niet.
Ook dat zie je in de geslachten. Een gouden lijn zie je soms lopen van het voorgeslacht tot in het nageslacht. Ambtsdrager en mijn vader was het ook en mijn grootvader ook. Een gouden lijn.

De rechtvaardige wandelt in zijn oprechtheid (niet in zijn volmaaktheid), welgelukzalig zijn zijn kinderen na hem (Spreuken 20:7)
Een belijdenis catechisant meldde zich ergens – jij hier? Fijn. Ik weet het zelf niet maar het is alsof God mij in de liefdeshoudgreep heeft - ik moet komen. Maar zou het feit dat jij hier komt, zou het niet te maken hebben met je oma? Die niet meer leeft, maar die zo dikwijls deed wat je ouders niet meer doen, bidden om jouw bekering.
Die gebeden liggen er. Ook de gebeden voor je nageslacht. Daar zit je dan in Sonneburgh, in een rolstoel, wat kan ik nog, je kunt je handen nog vouwen – God doet daar wat mee, tot in het duizendste geslacht.
Liefde wordt concreet in gehoorzaamheid. Ik noem jullie mijn vrienden als je doet wat ik zeg. Liefde zal zich altijd uiten en is nooit alleen. Als je wettisch wordt dan moet er zo veel en je mag zo weinig. Je moet. Alle tien. Je kunt het je kinderen zó voorhouden, maar dat is dressuur, geen natuur. Kunstjes die je leert. Ik kan het u zo voorhouden: Dat moet je allemaal doen, dan ben je goeie Bonder. In de opvoeding lukt dat ook niet. Dat lukt tot een jaar of 13, 14. Ik heb een nieuwe natuur nodig. Dan gaat het vanzelf, dan strekt zich daar al mijn liefde heen. Vreugde der wet. Die geboden van God zijn voor mij zo goed en nuttig en heilzaam, van een goedertieren Vader, die het beste met mij voorheeft. Ik haat toch het kwade, als beminnaar van de Heere- geen dressuur maar natuur.
Vr 97: Helemaal geen beelden? De islam zegt, je mag geen enkel beeld maken, van God noch mens of dier. In Afghanistan waren reusachtige Boeddhabeelden uitgehakt, kostbaar, oud, cultureel erfgoed, maar het is opgeblazen door de Taliban, maar het moest weg. Mozaïeken, daar zijn ze goed in.
Maar geen beelden van mensen en dieren om ze te vereren. Je mag het Hem weiden. De tabernakel heeft er schitterend uitgezien, Cherubs, prachtige bloemkelken, granaat appels twee zuilen bij de tempel, het wasvat in de tempel stond op twaalf stieren, maar niet van God.
Mag je een afbeelding van de Heere Jezus maken? Een hot issue 30 jaar geleden. In de iconen traditie doen ze dat en de RK ook. In de kinderbijbels, zondagsschool plaatjes – houd altijd in je achterhoofd - zo is Hij niet echt. De Heilige Geest is altijd vervullend geweest over hoe Hij er uit gezien heeft. Jes 53 – Hij had geen gedaante noch heerlijkheid dat wij hem begeerd zouden hebben. Dat is in Zijn leiden.
Als er liefde in je hart gelegd is, is je geliefde altijd schoon – ook de Heere Jezus. Van Saul weten we dat hij lang was, David had rood haar. Jakob hinkte maar we kennen de Heere Jezus niet naar het vlees. Tegenwoordig maken we stripverhalen van de Heere Jezus. Moet dat nou – en toch weet ik dat juist dat in India waar veel analfabetisme is ze in miljoenen verspreid zijn en God geeft er zegen op.
Leonardo da Vinci heeft met bevende hand de Heere Jezus afgebeeld bij Het Laatste Avondmaal.
Sommige kinderbijbels tekenen de Heere Jezus, maar altijd met Zijn rug naar ons toe, dat is theologisch niet goed, Hij komt met open armen naar mij toe. Dat is geen oplossing. Waarom wil je het weten hoe Hij er uit zag? Was Hij indrukwekkend, misschien niet, maar wel Zijn woorden en Zijn daden. Daar waren de mensen van onder de indruk. Je krijgt een Japanse Jezus met een kimono aan, een gereformeerde Jezus. Kijk er mee uit.
Rembrand maakte zijn etsen en plukte een gewone, normale Jood van de straat en vroeg hem de poseren. Hij was een Jood.
Vr. 98
Het is hier kaal in de kerk. Mag je nu helemaal geen beelden gebruiken - niet om te vereren maar als boeken der leken – het gaat om het woord. Analfabeten - de schare die de wet niet kent. We leven in een beeldcultuur. Mooie DVD’s, er is niets mis mee, maar plaatjes en prentjes.. Calvijn zegt ergens – één zin catechese is meer waard dan 5000 crucifixen. Bovendien lopen de hoeren er vaak fatsoenlijker bij dan menig mariabeeld in de kerken zegt hij.
Het behaagt God door de dwaasheid van de prediking. “Preek jij nog drie kwartuuer?” na een kwartier is de aandacht weg, zeggen moderne onderzoekers. Het past niet meer in de deze kerk. Het behaagt de Heere door de dwaasheid van de prediking -- om daardoor te behouden. Dat is het geëigende middel om mensen bij de Zaligmaker te brengen - niet wijzer dan God, niet barmhartiger en niet strenger.
Stomme beelden – ze praten niet. De levende verkondiging van het woord, door de Schrift. Het is toch vaak zo: hoe meer uiterlijk en franje hoe armer de prediking, dat is vaak waar. We hebben geen kijkgodsdienst maar een hoor godsdienst. Het geloof is uit het gehoor. Niet het gezicht, maar de oorpoort. We moeten onze ogen in onze oren stoppen, zegt Luther. Jezus Christus voor ogen geschilderd met de woorden die de prediker gebruikt. De levende prediking van het woord.
Mag ik nog één klein komma’tje zetten: natuurlijk is dit waar. De oudvaders zeiden: we hebben aanschouwelijk onderwijs in het avondmaal. Ik mag dan wat horen en zien en zelfs voelen en smaken, proeven. M.a.w. ik denk dat gehoor wel heel belangrijk is, maar niet het enige. Ik denk dat het toch breder is. Het gehoor is nummer 1. Maar alle vijf zintuigen, waarmee God mij geschapen heeft, kan God gebruiken om mij te onderwijzen wie Hij is.
Symbolische handelingen – dat lees ik al in de profeten. Iemand begraaft een gordel. En een profeet is blootsvoets (Jesaja) – wat mankeert die dominee, de boodschap die hij er aan koppelde was echter niet mals.
De Heere leert Zijn kinderen door de prediking, maar ook door dromen, weer een gevaarlijk terrein. Zelfs bij nacht onderwijzen mij mijn nieren. Hand 2 (Joël): de ouden zullen dromen dromen en de jongeren gezichten zien.
Of door de reuk kan Hij je onderwijzen. Een kind van God woonde ver weg in vervolging. Opgesloten in een cel. Een stank in die cel. Hij krijgt een verschijning van de Heere Jezus in die stinkende cel. De bewaker komt na enkele uren en het ruikt heerlijk naar rozen. De roos van Saron had hem bezocht. Dat geloof ik. Bijzondere bemoedigingen.
Voelen – de tast. Door de natuur, dieren kan God gebruiken om jou een lesje te eren. De hand Gods raakt je aan door het woord. Je mag in gebed eens verzinken in God zelf. Heer kom dichter bij dan zal ik Uw schoonheid zien en Uw liefde voelen diep in mij. De Heere kan alles gebruiken.
Muziek – het gezongen woord. Wat een onderwijs kan daar in zitten. Er zijn oratoria, die beter vertolken wat een Schriftgedeelte zegt, dan ik met woorden kan uitleggen. Zo wordt The arrival of the Queen of Sheba – van Händel behandeld in groep 8 van de Petrus Datheen – dat kan de Heere ook gebruiken.

Edit