Preek/Lezing

---

Type	Datum	Spreker	Thema	opm
preek	2009-10-11 17:00:00	ds. M.M. van Campen (Rotterdam-Zuid)	De Heere uw eden houden

Tekst:	Schriftlezing:	Geluid:	Reeks:
Zondag 36 ,37	Mat 5:33-37 Heb 6:13-20	2009-10-11.1713.mp3 (Preek, 16kPro, 5.5Mb) 2009-10-11C.175.mp3 (Hele dienst CD kwaliteit, 48kPro, 26.0Mb) 2009-10-11T.171.mp3 (Hele dienst, 16kPro, 9.5Mb)	Catechismus

Edit| EditReeks
Samenvatting:
In 1415 zwoer Keizer Sigismund een eed aan Johannes Hus: hij kreeg een vrijgeleide voor het concilie. Hus vertrouwde hem, maar hij werd opgepakt, 7 maanden lang probeerde men hem te laten herroepen, maar dat kon hij niet. Een papieren hoed kreeg hij op – Aartsketter. Ach mijn heiland droeg een doornen kroon; op zijn verjaardag 1415 werd hij verbrand, 46 jaar oud. De Keizer had meineed gepleegd. Aan een ketter gedane eed hoef je nl. niet te houden. Daar gaat de Schrift tegenin. Gij zult de Heere uw eden houden. Een aanhangsel bij het derde gebod. Niet ijdel gebruiken. De eedzwering lijkt voor ons niet zo bijster interessant. Maar in de tijd van de reformatie was het een actueel onderwerp. De dopersen zeiden je mag helemaal niet zweren. Daar gaat het dan ook tegen in. De Roomsen zweerden bij anderen dan bij God. Daar gaat de laatste vraag tegen in.
Een praktische vraag – over het openbare leven. Hoe ga je met je woorden om. Daar heeft de catechismus ook oog voor.

De Heere uw eden houden
1 wat is een eed 2 wat is het doel 3 een omschrijving

Eerst nog een staartje van vorige week – vr & antw 100. De Heere houdt niet onschuldig die Zijn naam ijdel gebruikt. Bij dat gebod zit straf. Vloeken is niet alleen onbeschaafd. Maar er is geen zonde die God meer vertoornd. Majesteitsschennis. Een waarschuwende vinger. In het Oude Testament werd je gestenigd. In de islamitische wet staat de doodstraf op het lasteren van Allah of Mohammed. In de middeleeuwen werd je tong doorboord met een gloeiende priem. Een piercing, maar zonder verdoving…
Je kunt zeggen ik vloek nooit – maar hoe ga je ermee om als je een ander hoort vloeken. Stilzwijgen? Alleen mijden? Soms is zwijgen schuld. Heere hoe vaak had ik niet moeten spreken, waar ik zweeg. En andersom. Vaak durf je dat niet. Sommige zeggen: je moet altijd wàt zeggen. Anderen zeggen: In Amos staat: een verstandige zal zwijgen. Je maakt het soms erger. De waarheid ligt in het midden; in Col 4 staat: wandelt met wijsheid t.o.v. de gene die buiten zijn. Laten uw woorden aangenaam zijn, maar met zout besprengd. Ga er met wijsheid mee om.
Ouders en onderwijzers – kinderen moeten gewaarschuwd worden. Weet je wel wat je zegt? Ook al hoor je dat van een jongetje op straat… Je vertoornt God. Als ze ouder zijn mag je het kracht bij zetten ook: je vervloekt God met je tong en straks zal je op je tong bijten van de pijn. Moet je dat tegen je kind zeggen? Ze vragen er om.
Bij vrienden – met wijsheid. J.C. Ryle was negentien jaar, godsdienstig vernislaagje. Hij vloekte regelmatig en een vriend bestrafte hem eens. Ryle was perplex – niemand had dat ooit tegen hem gezegd. Het was de eerste aanzet om serieus God te zoeken.
Of door je houding – het doet je pijn – je wilt er niet in mee gaan. Zeg eens wat onder vier ogen, niet in de grote kring voor aap zeggen, niet een betweter zijn, altijd dat vingertje. Weet je wat je zegt? Geef me een kans Heere, een goed moment, dat het ook aanslaat.
Een aparte groep vormen mensen die aan het dementeren zijn, ze veranderen van persoonlijkheid. Wat moet je daarmee? Een ontzettend moeilijk terrein. De ziekte van Gilles de la Tourette. Geluid tics – soms ook grove vloeken.
Binnen die groep zijn er ook waarbij je te maken hebt met demonie. Sommigen hebben zo gevloekt in hun leven, komen tot bekering en voelen die vloeken nog in hen op komen, die moeten soms zelfs uitgedreven worden. De HG zegt altijd: Jezus is Heer!

Zondag 37.

1
‘Als de overheid het vraagt’ - voor ons is dat vrij normaal. Maar de dopersen lieten zich liever verbranden. Laat uw ja ja zijn en uw nee nee. De Heere Jezus bestrijdt een abnormaliteit in het Joodse gebruik van die tijd. Bij de hemel zweerde men – als gradatie, net niet de naam van God. De aarde dan, of bij Jeruzalem. Zo inventief waren ze. Een eed gezworen bij het tempelhuis mocht je breken, maar bij het goud van het tempelhuis niet…

Wij kennen het kracht bij zetten ook. Ook bij kinderen. “Echt - serieus – wedden dat? Ik zweer het, ik tuf er op. Zo waar ik hier sta. Ik mag dood neervallen als… mijn hoofd er af. Ik zou het bij god niet weten;” die twee woorden... “Mijn hand in het vuur….” Dat moet je niet doen. Hoe onbetrouwbaarder je bent, des te meer krachttermen heb je nodig om nog een beetje geloofwaardig over te komen. God maakt Zijn kinderen eerlijk. Als je uit de heerschappij van satan getrokken bent, de vader der leugenen, overgezet in het koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde, dan spreek je de waarheid. Eerlijk en oprecht gemaakt.

Alleen als de overheid het vraagt – niet in het privé, om trouw en waarheid te bevestigen. In een beroep; bij een ambtseed. Beëdigd arts. Beëdigd kamerlid, officier in het leger, taxateur. De waarheid te bevestigen: een rechtseed, een rechtzitting, parlementaire enquête. Van de eerste christenen werd gezegd: als wat zij zeggen is vaster dan een eed. Zo moeten we omgaan, ook met elkaar in de gemeente. Als je wat zegt, moet je het doen.
Het is triest dat de eed nodig is. Een eed vragen is een aanklacht. Van onze onbetrouwbaarheid.

2
Paulus roept God aan, als met argumenten niet meer gaat om dwaalleraren te overtuigen, tot Gods eer. En tot heil van de naaste, denk weer aan een arts.

3 (v&a 102)
Je roept God erbij. Hij is de hartenkenner en Getuige. Je spreekt de eed niet uit voor rechter of burgemeester, maar voor God. Je roept Hem als getuige er bij. Je spreekt de waarheid. Je doet een beroep op het laatste oordeel, dat kun je niet zomaar doen. Je beroept je op de Alwetende. Die je woorden en gedachten en motieven kent. En je roept Hem erbij als Getuige. Hij moge mij straffen indien ik lieg.
De vorm is heel verschillend. In Amerika met de hand op de Bijbel - hier: met twee vingers in de lucht, voor je zelf en God als getuige: ‘zo waarlijk helpe mij God almachtig’.

Mag je een eed breken? Nee. En toch zijn er situaties... Als een eed wordt afgedwongen, die tegen Gods wil in gaat. Luther moest de eed in de roomse kerk afleggen, celibaat e.d. Toen hij het evangelie ontdekte mocht hij dat breken.
Calvijn had een koninklijke vriendin. Renée, een adelijke dame. Zij was getrouwd met een hertog. Die moest niets hebben van de nieuwe leer. Hij eiste op zijn sterfbed dat zij nooit meer met Calvijn contact zou hebben. Calvijn zegt die eed hoef je niet te houden. Een afgedwongen eed die tegen Gods wil in gaat. Het komt wel eens voor op een sterfbed. Wil je beloven dat je nooit van onze kerk afgaat… Dat kan later gaan knellen. Wil je beloven, dat je altijd voor moeder blijft zorgen, tegen een dochter die nog alleen is… maar je loopt toch een partner tegen het lijf. Het is dwaas om dat te vragen van je kinderen. Er zijn gevallen, met afgedwongen eden…

Hoe staat het in uw of mijn leven. In de kerk. Elk ja woord voor in de kerk geldt als een eed: je spreekt het immers uit voor Gods Aangezicht. Hij komt daar altijd op terug. Er loopt een lijn van de preekstoel naar de rechterstoel van God, waar u straks voor zal staan. God komt er op terug. Bij de doop van je kind; wees niet overhaast met uw mond zegt Prediker. Je kunt beter niet beloven dan wel, en niet doen. Ik vind het soms te vanzelfsprekend dat de kinderen gedoopt worden.
Ik zou bijna zeggen: Je kunt beter je kind niet dopen, dan je ja woord niet serieus nemen. Alleen gelovigen ouders kunnen dopen. Die weten wat het is. God komt er op terug – om je kinderen op te voeten in de voorzijde leer; in de tucht en vermaning van de Heer. Om die God aan te hangen. Als je daarmee zwabbert en de kantjes er van af loopt, daar komt God op terug.
Als ik zo zondag 37 lees, dan lees ik mijn eigen zonden in dit gebod af.

Huwelijksbevestiging – ja. Getrouw te zijn en heilig met elkaar te leven. Elkaar als kostbaar aardewerk te ontvangen, opdat uw gebeden niet verhinderd worden. De Heere komt er op terug. Je kunt beter niet in de kerk trouwen dan ja zeggen en nee doen.

Geloofsbelijdenis afgelegd, om de wereld te verzaken. Je kunt beter geen belijdenis doen, dan ja zeggen en er mee te kappen na verloop van tijd, dat is eedbreuk. Alles stipt aan de buitenkant, maar corrupt van binnen. Als je een kerkelijk ambt aanvaart. Je hebt ook ja gezegd. Gezworen dat je de mensen getrouw zou wijzen op het leven en de dood. Zonder de kantjes ervan af te lopen. Je kunt betert geen ja zeggen, dan ja zeggen er mee te stoppen. Je moet het van de Heere weten om te stoppen met het ambt.
Mijn ja-woorden veroordelen mij. Wie kan dan zeggen dat je de Heere je eden hebt gehouden. Wie is er rein van hart en hand? We woorden onder het oordeel van God gepreekt vanavond. Ieder zal het hoofd moeten buigen.

Deze wet wil ons uiteindelijk brengen bij Golgotha, daar was er Één die getrouw was zonder bedrog in Zijn mond. Bij Hem mag ik zijn.
Al dat zondige zwijgen en spreken kan ik in Zijn bloed kwijt. Al die gebroken beloften van mij. Al die goede voornemens van mij.

Ik wil graag naar Golgotha. Samen met u kijken naar die Ene. Gods trouw en waarheid bevestigde Hij.
Psalm 15: de Gentlemans Psalm. Heeft Hij gezworen tot Zijn schade, hij verandert niet. Een kind van God houdt zijn woord toch, ook al is het tot zijn schade.
Met eerbied gesproeken heeft God gezworen tot Zijn Eigen schade; het ging Hem Zijn Kind kosten, om een zondaar te behouden. Die straf die op mijn hoofd terecht had moeten komen is op Hem terecht gekomen.
Die vluchtheuvel voor mij was een vloekheuvel voor Hem. Het wonder van Golgotha, dieper dan de wateren van Noach. Die pijloze oceaan van de liefde van God. Twee bloedende handen uitgestrekt eerder dan twee vingers omhoog. Voorwaar voorwaar, een eedzwering, wie in Mij gelooft die zal leven. Dat zet kracht bij!

Alzo heb Ik gezworen dat Ik niet op u toornen en niet meer op u schelden zal. Op grond van Zijn bloed en eedzwering. Zelfs een meinedige Petrus mag ja zeggen. Is er nog hoop voor mij, hij weende bitter. Hij had zijn meester verloochend, met vloek en eedzwering, maar op grond van Zijn eedzwering is er zelfs voor een meinedige maranathaganger hoop.

We hebben ook Hebr 6 gelezen. Gods eedszwering. Dat is een sterke vertroosing, bij Zijn Eigen heiligheid. Als God zweert kun je er vast op rekenen dat Hij doet wat Hij zegt.
Ez 33: zo waarachtig als ik leef – eed – ik heb geen lust in de dood van een zondaar! Maar daarin dat die zondaar zich bekeert en leve. Ik heb recht op je dood, maar lust in je leven. Ik heb er geen genoegen in dat je straks verloren gaat. Het is het diepste verlangen dat je tot bekering komt en door Hem gered wordt. Ik wil uw verdoemenis niet. Dat zegt God die nooit liegt! Wat een bemoediging. Maar Hij heeft het niet alleen gezegd en ook beloofd en zwart op wit in de Bijbel laten zetten en onder ede verklaard!

Ik heb een boekje in mijn boekenkast – ‘Uit de mond der jonge kinderen’. Gert Jan Harmsen uit Zoetermeer. Dat jochie wilde zo graag dominee worden, 1978, 13 jaar was hij, toen kwam hij om bij een auto-ongeluk. Hij had al wat preekjes geschreven in een paar schriftjes. O.a. over die tekst uit Ezechiël. Hij schrijft: “onze dood is het tegenovergestelde van wat God wil. Christus vecht ervoor om ons te behouden.” Wat is dàt waar! Liever Mijn Eigen onschuldige Zoon de dood in, dan jij als zondaar. En die Zoon was het er nog mee eens ook. Op grond van Zijn bloed en Zijn eedzwering. Laten we zo naar huis gaan, ziende op Hem en ons bekerende tot Hem. De wereld afzweren en trouw zweren aan deze heerlijke God. Vaarwel wereld, welkom Heere Jezus. Goede God, grote Zaligmaker en getrouwe Getuige.

Edit