Preek/Lezing

---

Type	Datum	Spreker	Thema	opm
preek	2009-11-08 17:00:00	ds. M.M. van Campen (Rotterdam-Zuid)	Eerbied voor je ouders	Dienst in de Breepleinkerk

Tekst:	Schriftlezing:	Geluid:	Reeks:
Zondag 39 :104	Spr 6:20-23 Spr 23:22-26 Spr 30:11-17	2009-11-08.1713.mp3 (Preek, 16kPro, 6.7Mb) 2009-11-08C.171.mp3 (Hele dienst CD kwaliteit, 48kPro, 9.1Mb) 2009-11-08T.171.mp3 (Hele dienst, 16kPro, 10.5Mb)	Catechismus

Edit| EditReeks
Samenvatting:
Eerbied voor je ouders

Jaren geleden was er
een jongen van 12 jaar. Hij had heel de dag hard gewerkt en had honger en was moe. Zijn vader zei: ik wil dat jij dit pakje voor me naar de stad brengt. Daar had Jan geen zin in. Hij wou eigenlijk zeggen: nee, dat doe ik niet, maar er was iets dat hem tegen hield. Goed papa, zei hij. Dankjewel Jan, ik voel me vandaag niet zo lekker. Zijn vader liep nog een eindje met hem mee en zei: Jij bent altijd een goede jongen voor me geweest. Jan zag toen hij terug kwam allerlei vreemde mannen rondom het huis. Wat bleek: zijn vader was dood neergevallen toen hij thuis kwam. Jan is inmiddels een oude man. Hij dankt nu God: dat zijn vaders laatste woorden waren: Jij bent altijd een goede jongen voor me geweest en dat hij zijn vader niet ongehoorzaam was geweest op zijn laatste dag. Niemand zal ooit spijt krijgen als hij liefde en vriendelijkheid betoont aan zijn ouders op misschien wel hun laatste dag. Andersom kan er ook spijt aan je ziel knagen als het anders is geweest, als je lelijk hebt gedaan naar je ouders.

Vanavond spreken we over de houding van de kinderen naar de ouders toe; de volgende keer over de houding van ouders naar kinderen toe.
Paulus haalt in Efeze 6 dit 5 e gebod aan, maar verbreedt het ook. “Verwek uw kinderen niet tot toorn, maar voed ze op in de vermaning en vreze des Heeren.” Soms wordt gooien kinderen en ouders elkaar deze teksten voor de voeten. Dat moet niet. Voor jou als kind is bedoeld: eer je vader en je moeder. Voor u als ouders is bedoeld: verwek je kinderen niet tot toorn. Irriteer ze niet, daag ze niet uit. Die teksten mag je elkaar niet voor de voeten gooien. Luister naar de tekst die voor jou bedoeld is.

Eerbied voor je ouders

1.ze moeten worden geëerd
2.ze moeten worden gehoorzaamd
3.ze moeten worden geduld


Het begint met vraag 104: wat wil (niet “eist”) God in het 5e gebod. We zijn inmiddels overgegaan naar de tweede tafel van de Wet. God liefhebben boven alles (de eerste 4 geboden), en je naaste als jezelf. (de andere 6 geboden).
Je ouders zijn je dichtstbijzijnde naasten. Liefde voor je ouders en eerbied, dat staat boven aan, dat begint met het gezin. Aan wie moet ik eer, liefde en trouw bewijzen? Aan mijn vader en moeder. Ouders is nog wat algemener, maar dit is specifiek: vader en moeder.
Wij spreken over de 10 geboden, maar strikt genomen zijn er 8 verboden en 2 geboden (het 4e en 5e gebod).

Dit gebod is bijzonder omdat het een GEbod is. Maar ook omdat het gericht is aan de kinderen. Ook volwassen kinderen vallen daaronder. Je blijft een kind, al ben je 60 jaar en je hebt nog een oude pa van 90. Je blijft zijn jongen. Als mijn moeder me belt zegt ze nog steeds: hoe is het jochie? Ik blijf haar kind. Er is nog iets bijzonders: er is een belofte aan verbonden: opdat het u welga. Het zal je goed gaan als je goed bent voor je ouders. Eer uw vader en uw moeder. Uw MOEDER. Rond 1500 jaar voor de geboorte voor Christus gaf God dit gebod op de Sinaï. Dat is zo uniek in die tijd. Vaders hadden in de landen om Israël heen alles voor het zeggen, moeders waren 2e-rangs mensen. Maar de God van Israël plaatst de moeder zo hoog in Zijn Woord! Dat was zo uniek in die tijd dat je niet alleen je vader moest eren maar ook je moeder. De Bijbel is geen vrouw-onvriendelijk boek. Vanaf het begin zegt Leviticus: een ieder zal voor zijn moeder en vader ontzag hebben. Daar wordt de moeder zelfs als eerste genoemd. Ook in Spreuken komt de naam van vader èn moeder veelvuldig voor. Niet iedereen is vader of moeder. Maar iedereen heeft wel een vader of moeder (gehad).
Het gaat nog verder. Er wordt wel eens gesproken over schoonvader, stiefmoeder, pleegvader, etc. Er wordt ook wel eens gesproken over allen die over ons gesteld zijn: leerkrachten, personeel en baas, of overheid en onderdanen. En ook in de kerk: ambtsdragers zijn leidinggevenden; ook daarin is respect liefde en trouw nodig. Wees je voorgangers onderdanig, want ze waken over uw zielen. Of je die wijkouderling nu mag of niet, dat doet er niet toe. Omdat het God behaagt om ons door hen te laten regeren. Ze vertegenwoordigen God voor een deel en moeten zelf ook verantwoording afleggen. Ouders zijn Gods handen. Laat je je erdoor leiden?

God kan niet overal tegelijk zijn en daarom heeft Hij de moeders gemaakt, zegt een Joods spreekwoord. Gezag heeft ermee te maken dat iemand iets te zeggen heeft. Dat je als ouders je kind kent en dat liefde en wijsheid bij elkaar komt. Jij moet je laten gezeggen en ouders moeten hun gezag goed, liefdevol en wijs uitoefenen. Mijn volmacht als vader heeft ook alles te maken met mijn voorbeeld. Gezag heeft ook alles te maken met mijn gedrag als vader en moeder. Maar dat neemt niet weg dat dat gezag wel door God is gegeven. Dat punt staat wel op de tocht tegenwoordig.
Allerlei vormen van gezag zijn verdwenen. Ook in reformatorische gezinnen en op refo-scholen. Gezagscrisis; ouders die niet op kunnen schieten met jongeren en andersom. Gestudeerden die niet op kunnen schieten met mensen die met hun handen werken. Leraren die het gezag tegenover jongeren niet kunnen handhaven. Dit alles is een teken van de eindtijd. Kinderen die opstaan tegen hun ouders en geen natuurlijke liefde meer hebben.
Vroeger luisterden de kinderen naar de ouders en nu is wel eens andersom. Als er geen gezag is in de school, dan gaan ook de cijfers van de kinderen naar beneden. Als er geen gezag is in het land, dan komt de criminaliteit naar boven.

We gaan wat dieper kijken. Eren, wat is dat? Ontzag hebben voor, eerbied hebben voor, hoog achten, of je het nu wel of niet met hen eens bent. Te allen tijde eren. In de grondtekst staat zoiets als kaboot, gewichtig, zwaar zijn. Laat de mening van je ouders zwaar meetellen als je een keuze moet maken. Een mooi voorbeeld in de Bijbel is Salomo. Zijn moeder Bathseba komt binnen en hij staat op van zijn troon, buigt en laat zijn moeder aan zijn rechterhand plaatsnemen uit respect.

Ik heb een jeugd met een fijn stel ouders gehad waar ik met dankbaarheid aan terugdenk. Het kan ook misgegaan zijn in de verhouding met je ouders. Soms zijn er dingen zo ernstig misgegaan, en heb je er nog last en schade van. Voor sommigen van ons is het zo zwaar om je ouders met respect te bejegenen en aan hen te denken. Daarom is dit een moeilijk gebod. Over dat onderwerp ga ik volgende week spreken.
Toch is het een gebod van God: eer je vader en je moeder. Als je dat gebod houdt, heeft dat zegen voor jezelf. Niet voor je ouders, maar voor jou. De Heere geeft dat gebod niet om je ouders er beter van te laten worden, maar opdat het jou wel gaat. Als die bitterheid en wrok blijft zitten, dan ga je eraan kapot. Het geeft zegen voor jezelf.
Ook tegenover leeftijdgenoten is het lastig om je ouders hoog te houden als puber. In de puberteit ben je tijdelijk als het ware wegens “verbouwing” gesloten, er gebeurt van alles in je en met je van binnen en van buiten, je kunt er als ouders niet altijd bij, je kind is minder bereikbaar voor je als ouder. Tieners gaan dan soms kwaadspreken over hun ouders. Doe dat niet, kleineer ze niet. Spuug niet in het water waar je vroeger van hebt gedronken.

Veel kinderen tutoyeren hun ouders. Dat kan gauw brutaal worden. Ik hou er niet van. Let ook op wat je als kind, als tiener je ouders naar hun hoofd slingert in een driftbui. Je kunt niet alles ongestraft zeggen. Het boek Spreuken zegt daar veel over. Wie zijn vader mishandelt en zijn moeder verstoot, is een snood en schandelijk zoon. Als je je ouders slaat, dan groeit je hand boven het graf, zei iemand ooit. Als je je ouders veracht, vervloekt, verwenst, etc. dan ga je te ver. Als je van je ouders steelt, wie van zijn ouders iets berooft, die is als een misdadiger,zegt Spreuken.
Ik geloof ook dat, zoals jij je ouders behandelt, jouw kinderen jou straks ook gaan behandelen. Een paar voorbeelden:
De zonen van Eli kwanem schandelijk aan hun einde. Absolom verzette zich tegen zijn vader en kwam als een gevloekte aan zijn eind....


Maar ook positief: je ouders alle liefde bewijzen. Zoals ik nou met mijn baby omgaan, zo zijn pa en moe vroeger met mij omgegaan. Wat hebben ze me niet met liefde en zorg omringd, nu nog zelfs. Het hart van een goede moeder is als een peilloze diepte waar je op de bodem altijd vergeving vindt. Die handen van mijn moeder. .............De handen die me streelden bij mijn geboorte, die mij wasten als baby terwijl ik me bevuilde, de handen die mij vast hielden op schoot, mij toedekten, beschermden, troosten, die me uitzwaaiden als ik naar school ging en me welkom heetten als ik weer thuis kwam. Die mijn rommel opruimde als ik ziek was. Dat ga je waarderen als je moeder niet meer hebt.

Als je je ouders alleen bezoekt uit plicht maar zonder liefde, wat is dat erg. Een beleefdheidsbezoekje, bij je vader of moeder die als weduwe of weduwnaar achterbleef. Meer niet. Het is zo vreselijke als er geen intimiteit is. Wat is er misgegaan?

Ook als ze oud worden, moet je ze liefhebben en eren. Ook als ze oud worden, ook als ze een beetje morsig worden, ook als ze gaan dementeren.
De Heere Jezus heeft dit gebod ook aangehaald tegenover de Farizeeërs. Hij verweet hen dat ze met hun tradities het 5e gebod ontkrachten.
Christenen, we willen toch lijken op Christus? Als er Eén de fouten en gebreken zag van zijn ouders, dan is het de Heere Jezus. Toch was Hij hen onderdanig, Hij bewees haar liefde en trouw tot op het kruis. Vrouw, zie uw zoon en zoon, zie uw moeder. Hij zorgde er nog voor dat zij onderdak kreeg bij Johannes.

Bij dat kruis van de Heere Jezus moeten we zijn, daar mogen we gelukkig knielen en ook vergeving vragen voor de zonden tegen het 5e gebod die ik gedaan heb. Het is triest als een moeder 5 kinderen heeft groot gebracht en geen van 5 kunnen hun moeder helpen als ze ouder is geworden...

Zijn wij de liefde, de trouw en de eer van onze kinderen waard? Hebben wij zoveel in hen geïnvesteerd dat ze mij vanzelf willen eren? Dat mag je als kind nooit misbruiken, maar als ouder mag je je dat wel afvragen.



Ouders moeten ook worden gehoorzaamd. Instruction en correction. Hun straf, hun tocht. Als ze je corrigeren als je dat nodig hebt. Dat is iets heel moeilijks, want dan moet je buigen. Maar als je als kind niet leert om voor je ouders te buigen, dan doe je het ook nooit voor God. Als je geen gehoorzaamheid aan je ouders leert, zul je nooit gehoorzaam worden aan God. En zonder dat je buigt voor God kun je niet zalig worden! Buig voor je ouders, want ze hebben het goede met je voor. Er zit ook een grens aan die gehoorzaamheid. Er staat niet blinde gehoorzaamheid, maar verschuldigde, behoorlijke gehoorzaamheid. Als je voor de keus staat: moet ik nu God gehoorzaam zijn of mijn ouders, dan slaat de balans door naar God. Een jongen was behoudend opgevoed en kwam na veel worsteling tot de keuze om geloofsbelijdenis te doen. Zijn vader wild hem laten beloven om niet aan het Heilig Avondmaal te gaan, omdat zijn opa en vader dat ook niet deden. Dat was heel moeilijk, want toen moest hij God meer gehoorzaam zijn dan de mensen.

Moet je je hele leven gehoorzaam zijn aan je ouders? Nee. Dat vraagt God niet. Je moet ze wel je hele leven eren. Maar je gehoorzaamt hen zolang je in een afhankelijkheidsrelatie staat tot hen. Daar voed je ze ook toe op, tot zelfstandigheid en het zelf volgen van de Heere Jezus. Ik kan niet mijn hele leven keuzes maken voor mijn kinderen. Dan moeten we je samen zo hebben klaargestoomd dat je zo in afhankelijkheid van de Heere keuzes kan maken die Hij wil. Natuurlijk kun je hen wel vragen: pa, hoe denk jij er nu over.....

Bij een kind van 18 ga je natuurlijk niet meer zeggen: omdat ik het wil. Dat gebeurde 100 jaar geleden, maar ik geloof ook niet dat het goed is. We voeden ze op tot het maken van eigen keuzes binnen de band van het Woord. Die eerste 12 tot 18 jaar zijn zo belangrijk....
Gen kadaverdiscipline, maar een kind-vaderrelatie. Gehoorzaamheid in het kader van intimiteit. Ik wil je graag opvoeden tot een volwassen zoon of dochter die Gods wil gaat doen.

Denk eens aan de vader van de verloren zoon. Die oudste zoon was net zo erg. Die wilde niet naar binnen komen toen zijn broer was thuisgekomen.
Ik dien u nu al zoveel jaar en ik heb geen één gebod van u overtreden en u hebt me nooit een bokje gegeven om vrolijk te zijn........Hij heeft er blijkbaar nooit plezier in gehad. Hij diende zijn vader als slaaf en niet als zoon. Er was geen liefde blijkbaar. Hij had er niks mee. ....

Gehoorzaamheid is het kader
We hebben beloofd hen te onderwijzen, een goede leer, leer ze maar vragen te stellen. Door middel van vragen en antwoorden leren ze veel spelenderwijs. Ik wil je graag achter het bloed van de Heere Jezus opvoeden, want daarachter ligt leven.

Vanaf 4 jaar mag je ze al weer gedeeltelijk uitbesteden, maar die eerste 4 jaar heb je ze voor jezelf alleen. Om ze dat te leren, moeten we zelf ook leren luisteren wat God zegt tegen ons. Kinderen leren het meest met hun ogen. They don't do what you say, but they do what you do.
Het is zo geweldig als je kunt zeggen dat je biologische vader of moeder ook je geestelijke vader of moeder is.
Spurgeon vertelde dat zijn moeder met en voor hem bad en smeekte om de verlossing van haar kinderen. Als ze de Heere Jezus niet aangrijpen als redder, dan zou zij tegen hen moeten getuigen op de oordeelsdag. Dat sneed door zijn ziel.

Ook die correctie is nodig. Onderwerping daaraan. Een corrigerende verbetering, niet tot verbittering, is helemaal niet getikt. Wie de roede onthoudt aan zijn kind, haat zijn kind, zegt Spreuken. Eli keek zijn kinderen niet eens zuur aan en ze zijn Belialskinderen geworden. Enerzijds ruimte geven, maar ook grenzen stellen. Dit is de grens en daar kun je echt niet overheen. Je bent een dwaas als je die regels aan je laars lapt en denkt dat je geen wegwijzers nodig hebt. Het is verschrikkelijk als je de grijze haren van je vader in droefenis ter aarde moet zien dalen.

Ben Ik dan een Vader, waar is Mijn eer? Zegt God. Hoe eer je Me dan? God is een hemelse Vader. Als je nooit eens een tik krijgt van de hemelse Vader dan ben je Zijn kind niet. Maar de Heere doet het altijd als een liefdevolle Vader. Hij doet het nooit naar dat ik verdiend heb.
Jesaja zegt: Ik dank U Heere, dat U toornig op mij geweest bent, maar Uw toorn is afgekeerd en Gij troost mij. Dat is een echte Vader.

Edit